Wednesday, April 26, 2023

कोथिंबिरीची भजी

 जिन्नस:

चिरलेली कोथिंबीर २ वाट्या
हरबरा डाळीचे पीठ पाव ते अर्धी वाटी
पाव चमचा लाल तिखट
पाव चमचा धनेजिरे पूड
चिमूटभर हळद,
चवीपुरते मीठ
तेल अर्धा चमचा (गार किंवा गरम केलेले)
तळणीसाठी तेल

मार्गदर्शन : चिरलेली कोथिंबीर चाळणीत घालून धुवून घ्या. पाणी निथळण्यासाठी चाळणीखाली एक ताटली ठेवा. पाणी पुर्णपणे निथळायला हवे. नंतर ही चिरलेली कोथिंबीर एका भांड्यात काढून घ्या. त्यात  डाळीचे पीठ, चिमूटभर हळद, लाल तिखट, धनेजिरे पूड व चवीपुरते मीठ घालून हे मिश्रण कालवा. नंतर अगदी थोडे पाणी घालून परत कालवा. हे मिश्रण थोडे सैलसर झाले पाहिजे. पातळ नको आणि घट्ट तर नकोच. नंतर यात अर्धा चमचा तेल (गार किंवा गरम) घाला. परत एकदा चमच्याने मिश्रण ढवळा. आता कढईत तेल तापत ठेवा. तेल पुरेसे तापले की त्यात चमच्याने एकेक करत भजी सोडा. आच मध्यम ठेवा. लालसर रंग येईपर्यंत भजी तळा व नंतर झाऱ्याने टिश्यु पेपर वर काढून घ्या म्हणजे तेल झिरपेल.

ही भजी खाताना कोथिंबिरीचा उग्रपणा चवीत आला पाहिजे म्हणूनच डाळीचे पीठ जास्त घालायचे नाही. याचप्रमाणे मेथीची व पालकाची भजी करा. मस्त लागतात. पालक-मेथी-कोथिंबीर याची चव भजी खाताना लागली पाहिजे.


 

Monday, April 24, 2023

लिंबू सरबत (साधे-सोपे आणि सर्वात श्रेष्ठ)

 

जिन्नस:
२ लिंबांचा रस
साखर १० चमचे
मीठ पाव चमच्यापेक्षाही खूपच थोडे (अगदी चिमूटभर नको)
पाणी ५ वाट्या
मार्गदर्शन : वरील सर्व जिन्नस एकत्र करून मिश्रण ढवळा. वर साखरेचे प्रमाण दिले असले तरी ते तुम्हाला हवे तसे घ्यावे. सरबत चवीला कसे पाहिजे यावर अवलंबून आहे. सरबत आंबट-गोड आणि किंचित खारट चव असलेले मला आवडते. लिंबांचा आकार, ते किती प्रमाणात रसदार आहे यावर साखर-मीठ आणि पाण्याचे प्रमाण ठरवावे. २ लिंबांचे २ ग्लास भरून सरबत होते. (फोटोतला ग्लास)
मी डोंबिवलीत रहात असतना २५ लिंबांचे घट्ट मिश्रण तयार करून ते फ्रीज मध्ये ठेवायचे. काचेची बरणी स्वच्छ धुवून कोरड्या फडक्याने पुसून घ्यावी. बरणी पूर्ण कोरडी पाहिजे. त्यात पहिल्यांदा मीठ पेरावे व नंतर तयार केलेले घट्ट मिश्रण ओतावे. बरणीचे झाकण घट्ट लावावे. जेव्हा सरबत करायचे असेल तेव्हा बरणीतून चमच्याने एका ग्लासमध्ये मिश्रण घ्यावे व त्यात पाणी घालून ढवळले की सरबत तयार.
बऱ्याच लिंबाचे सरबत बनवून ठेवायचे असेल तर लिंबाचा रस काढावा व वाटीने मोजावा. एका वाटीला अडीच वाट्या साखर घालावी म्हणजे ते टिकते. मीठही घालावे. बरणीत ओतण्या आधी मिश्रण डावेने नीट ढवळून घ्या.
सरबतासाठी मिश्रण घेण्या आधी डावेने बरणीच्या खालपासून मिश्रण ढवळावे. फ्रीजमध्ये ठेवलेले सरबताचे मिश्रण आठवड्यातून एकदा २ दिवसांनी डावेने बरणीच्या खालपासून ढवळून ठेवावा, नाहीतर साखर खाली बसते व आंबट लिंबाचा रस वर राहतो.
सरबत थंडगार हवे असल्यास बर्फाचे तुकडे घाला. लिंबू सरबत साखरेचे व पाण्याचे प्रमाण अगदी व्यवस्थितच हवे. सरबत पांचट तर नकोच नको, शिवाय ते अति आंबट व दाटही नको. साखरेची चव कळायलाच हवी. सरबत प्यायले की तुमचा मूड छान होणारच. बरे वाटत नसेल तर गरम पाण्यातून लिंबू सरबत द्यावे.
बाजारात बर्फाचे तुकडे तयार करण्यासाठी प्लॅस्टीकचे ट्रे मिळतात. ते आणून त्यात पाणी भरून ते फ्रीजर मध्ये ठेवा म्हणजे बर्फाचे तुकडे तयार होतील.
हिवाळ्यात आई १०० लिंबे आणायची व त्यात बरेच पदार्थ करत असे. लिंबाचे सरबत, गोड लोणचे, तिखट लोणचे, खारातल्या मिरच्या. Rohini Gore



Wednesday, April 12, 2023

पळीवाढं पिठलं

 जिन्नस :
हरबरा डाळीचे पीठ अर्धी ते पाऊण वाटी
लाल तिखट पाव चमचा
धनेजिरे पूड पाव चमचा
चवीपुरते मीठ
तेल २ ते ३ चमचे
लसूण पाकळ्या २ (बारीक चिरलेल्या)
१ मिरची ( तुकडे करून व बिया काढून)
कांदा पाव किंवा त्यापेक्षा थोडा कमी ( बारीक चिरलेला)
कढिपत्ता २-३ पाने
फोडणी करता मोहरी, जिरे, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन : एका भांड्यात डाळीचे पीठ, लाल तिखट, धनेजिरे पूड, (वर लिहिल्याप्रमाणे पाव चमचा,) चिमूटभर हळद, चिमुटभर हिंग आणि चवीपुरते मीठ एकत्र करून पीठ भिजवा. त्यात अडीच ते पावणे तीन वाट्या पाणी घालून पीठ कालवून घ्या. पिठाची गुठळी राहाता कामा नये. एका कढईत तेल तापत ठेवा. ते पुरेसे तापले की त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, हळद घाला आणि लगेचच मिरची-लसूण-कांदा (चिरलेले) कडिपत्ता घाला व झाकण ठेवा. कांदा पटकन शिजण्याकरता अगदी थोडे पाणी घाला. कांदा लसूण शिजले की त्यात तयार केलेले डाळीचे पीठ घाला.

आता गॅसची फ्लेम तीव्र करायची आहे आणि कालथ्याने हे मिश्रण पटापट ढवळायचे आहे जेणेकरून सर्व मिश्रण एकसंध शिजले गेले पाहिजे. मिश्रणाला बुडबुडे आले की समजावे पिठलं तयार झाले आहे. तरीही अजून ढवळत रहा. मिश्रणातून वाफा यायला लागतील. आता गॅस बंद करा आणि लगेचच पिठलं पानात वाढून पोळीशी खा.असे हे गरम गरम, तिखट तिखट पिठलं खूप चविष्ट लागते. घसा शेकून निघतो आणि तोंडालाही चव येते.


 







Sunday, September 11, 2022

सणाला सजवलेली ताटे

 














फेबु नेहमीच त्या त्या दिवशीच्या आठवणी दाखवते. आत्ता पाहिले तर सणाला सजवलेली ताटे दिसली. आणि मी माझ्या ब्लॉगवर पाहिले तर ती ताटे तिथे नव्हती. मी ती लगेच अपलोड केली. काही पदार्थांना लेबल द्यायचे राहिले होते ते पण दिले. माझे मन भूतकाळात गेले. मनोगत मराठी संकेत स्थळ २००५ साली सुरू झाले आणि त्यानंतर काही दिवसांनी तिथे पाककृती विभाग सुरू झाला. मनोगतचे विदागर कोसळल्याने प्रशासकांनी सर्व सदस्यांना आपापले लेखन जतन करून ठेवा हे सांगितले होते. आणि त्यातूनच माझ्या ब्लॉगचा जन्म झाला. २००६ साली मी माझा " उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म" हा रेसिपी ब्लॉग सुरू केला. त्यावेळी ब्लॉगचे वारे जोरात वाहत होते. मनोगतचे सदस्य श्री पेठकर काका यांनी एक चर्चा टाकली होती की आम्ही सर्व पदार्थ लिहितो तर कोण कोण पदार्थ करून बघतो? त्यावर काही प्रतिक्रियाही आल्या होत्या. आता ब्लॉग मागे पडत चालले आहेत. युट्युब वर थेट पदार्थ दाखवले जातात. खूप पूर्वी प्रत्येकीकडे एखादे रेसिपीचे पुस्तक असे. काही जणांनी/जणींनी मला पूर्वी सांगितले होते की तुझा ब्लॉग गुगल शोधात सापडला. काहींनी सांगितले की मी तुझा ब्लॉग बुकमार्क करून ठेवला आहे. अर्थात या सगळ्या आठवणी भूतकाळातल्या ! तर मला इथे असे विचारायचे आहे की कोण कोण माझा ब्लॉग फॉलो करते आणि कोणी कोणी यातले पदार्थ करून बघितले आहेत? कमेंट मध्ये लिहा. मुख्यत्वे करून मी सर्व पारंपारिक पदार्थ लिहिले आहेत. मराठी, मद्रासी, पंजाबी, बेकींग, मेक्सिकन, इटालियन या सर्व लेबल्स मध्ये ते ते पदार्थ आहेत. मी ज्याप्रमाणे पदार्थ करते त्याप्रमाणेच सर्व मोजमापे देते. माझी मोजमापे वाटी चमच्याची असतात.
मी पदाथांना दिलेली लेबल्स - मला कोशिंबीर खूप आवडते, मी स्वयंपाकघरात नवीन आहे, भाजी, लाडू, वडी, वडे, पाककृतींची ओळख, मेवामिठाई, बेकींग, पोहे, बाळंतिणीचा आहार, उन्हाळी, पदार्थ, तळलेले पदार्थ, उपवासाचे पदार्थ, खीर, घरगुती औषधोपचार, चमचमीत, डाळीचे पदार्थ, दिवाळीचा फराळ, पेय, दुधापासून बनलेले पदार्थ, इ. इ. Rohini Gore

Thursday, May 06, 2021

बदाम कतली

 १ वाटी बदाम (गरम पाण्यात ४ ते५ तास भिजत घाला. नंतर त्याची साले काढा. व मिक्सरमधुन बारीक वाटुन घ्या. वाटताना
मिश्रण बारीक व्हायला मदत होईल इतपतच दुध घाला. हे मिश्रण २ वाट्या होईल. )
२ वाट्या साखर

१ वाटी किसलेला खवा

१ चमचा साजुक तूप (पातळ करून )

मार्गदर्शन : बदामाची मिक्सर वर बारीक केलेले मिश्रण , साजुक तुप , साखर हे सर्व एकत्र करुन एका पातेल्यात घ्या. गॅस बारीक आच ठेवुन हे पातेले गॅस वर ठेवा. व सतत ढवळत रहा. खूप वेळ ढवळायला लागते. गॅसची आच सतत बारीक ठेवा. मिश्रण पातळ होउन साखर विरघळायला लागते. आणि नंतर हे मिश्रण एकत्र यायला लागते आणि ढवळताना घट्ट लागायला लागते. खुप घट्ट लागायला लागले  की मिश्रण जवळ येउन त्याचा सैलसर गोळा बनायला लागतो.  जेव्हा ढवळायला खुप जड लागायला लागले की गॅस बंद करून अजुनही खुप ढवळा. एकीकडे ताटलीला तुप लावुन ठेवा. त्यावर हे मिश्रण ओता आणि एकसारखे करा.

 

तुपाचा हात घेउन किंवा वाटिच्या मागच्या बाजुला तुप लावुन हे मिश्रण थापावे. थोड्यावेळाने मिश्रण कोमट झाले की वड्या पाडा. बदामकतली तयार झाली आहे. १ वाटी बदामाच्या १५ ते १७ वड्या होतात. चविला खुप चांगल्या झाल्या आहेत. पहिल्यांदाच केल्या आहेत. यापुर्वी पण केल्या आहेत पण त्यात बदाम आणि काजु एकत्र करुन केल्या होत्या.  वडी लेबल मध्ये तुम्हाला अनेक प्रकारच्या वड्यांची रेसिपी मिळेल.

गणपती बाप्पाच्या नैवेद्यासाठी किंवा कुणाकडे जाताना घरचा खाऊ म्हणुन न्यायला छानच ! 





Saturday, December 19, 2020

उडीद डाळीची भजी

 जिन्नस : उडीद डाळ अर्धी वाटी ( ८ तास 

पाण्यात
भिजत घाला. नंतर त्यातले पाणी काढून वाटा)
२ पाकळ्या लसूण (खूप बारीक चिरा)
४ मिरच्या (खूप बारीक चिरा. आतल्या बिया काढा. )
कडिपत्ता ५ ते ६ पाने ( अर्धी करा. )
चिरलेली कोथिंबीर ३ चमचे
अर्धा कांदा  (जाड चिरा)
अर्धा चमचा लाल तिखट
अर्धा चमचा धणे जिरे पूड
मीठ चवीपुरते

मार्गदर्शन : उडीद डाळ मिक्सर मध्ये घालून बारीक वाटा. अगदी जरूरीपुरतेच पाणी घाला. जास्त नको. पाणी कमी घातल्याने ही डाळ थोडी भरड वाटली जाते. वाटलेल्या डाळीमध्ये चिरलेल्या लसूण पाकळ्या, मिरच्यांचे तुकडे , कडिपत्ता व जाड कांदा घाला. शिवाय लाल तिखट, धणेजिरे पूड व मीठ घाला. चिरलेली कोथिंबीर घाला.  डाळीचे हे मिश्रण व्यवस्थित कालवून घ्या. आणि लगेचच एका कढईत तेल तापत ठेवा. तेल व्यवस्थित तापले की चमच्याने भजी सोडा. व ब्राऊन रंग येईपर्यंत तळा. तळून झाल्यावर पेपर टॉवेलवर काढून ठेवा म्हणजे तेल शोषले जाईल. 

सर्वात महत्त्वाची टीप : तयार झालेल्या मिश्रणाची लगेचच भजी करावी नाहीतर भजी तेल पितात. शिवाय
वाटतानाही पाणी खुपच कमी घालावे. पीठ घट्ट व्हायला पाहिजे. भजी मस्तच लागतात. 

भज्या सोबत ओल्या नारळाची चटणी दह्यात कालवलेली उत्तम.    




Monday, March 23, 2020

दह्यातला दुधी

जिन्नस :
दुधी भोपळ्याच्या फोडी २ ते ३ वाट्या
टोमॅटो बारीक चिरलेला अर्धा मोठा
कांदा बारीक चिरलेला पाव
लसूण पाकळ्या ३ ते ४ (बारीक चिरलेल्या)
आलं बारीक तुकडा (बारीक चिरलेले
ओल्या नारळाचा खव अर्धी वाटी
दाण्याचे कूट अर्धी वाटी
चिरलेली कोथिंबीर अर्धी वाटी
दही ३ ते ४ चमचे (पाणी घालून पातळ करा)
१ ते २ चमचे डाळीचे पीठ (पातळ केलेल्या दह्यामध्ये कालवून घ्या)
हिरवी मिरचीचे तुकडे ३ ते ४
फोडणीसाठी तेल (नेहमीपेक्षा थोडे जास्त)
फोडणीसाठी मोहरी, जिरे,हिंग, हळद,
लाल तिखट १ चमचा
धनेजिरे पूड १ चमचा
साखर २ चमचे
मीठ चवीपुरते
कढीपत्ता ४ ते ५ पाने

क्रमवार मार्गदर्शन : पातेल्यात फोडणीसाठी तेल टाकून ते गॅसवर ठेवा. आच मध्यम हवी. तेल पुरेसे तापले की त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, हळद घालून फोडणी करा.

नंतर त्यात लगेच  चिरलेले आलं, लसूण, हिरव्या मिरच्यांचे तुकडे व कढीपत्ता घाला. नंतर लगेच बारीक चिरलेला कांदा, व टोमॅटो घाला व हे सर्व मिश्रण डावेने परतून घ्या. नंतर लगेचच दुधी भोपळ्याच्या फोडी घाला व परत एकसारखे ढवळून घ्या. आता झाकण ठेवा.

आच थोडी वाढवा. तेलाच्या फोडणीमध्ये घातलेले जिन्नस तेलामध्येच चांगले शिजू देत. आता झाकण काढून त्यात
अगदी थोडे  पाणी घाला.


परत पातेल्यावर झाकण ठेवा. काही सेकंदाने झाकण काढून दुधी भोपळ्याच्या फोडी नीट शिजल्या आहेत की नाही ते बघावे. त्या शिजल्या असतील तर त्यात लाल तिखट, धनेजिरे पूड, मीठ व साखर घालून ढवळावे. थोडे पाणी घालून त्यात चिरलेली कोथिंबीर, दाण्याचे कूट व नारळाचा खवही घालावा. नंतर हे सर्व मिश्रण एकसारखे करून परत झाकण ठेवून शिजवावे. झाकण काढून त्यात पातळ केलेले दही आणि त्यात कालवलेले हरबरा डाळीचे पीठ हे मिश्रण घालावे. एकसारखे नीट ढवळून घ्यावे. आणि आता फक अजून एक वाफ द्यावी. आता गॅस बंद करा.

अशी ही तयार झालेली गरमागरम भाजी चवीला खूपच छान आणि चविष्ट लागते. ही भाजी स्वनिर्मित आहे. दूधीच्या दोन भाज्या आधीच लिहिल्या आहेत. एक दुधातली आणि दुसरी मुगाची डाळ घालून केलेली. आता परत काहीतरी वेगळेपणा आणण्यासाठी भाजी करून पाहिली.


सुकामेवादाणे लाडू (२)

जिन्नस :
भाजलेल्या सुकामेव्याचे कूट २ वाट्या ( cashews - almonds - pecans - pistachios - hazelnuts)
भाजलेल्या दाण्याचे कूट २ वाट्या   
साखर अर्धी ते पाऊण वाटी
साजूक तूप २ ते ४ चमचे

मार्गदर्शन : वरील सर्व जिन्नस एका भांड्यात एकत्र करून चमच्याने एकसारखे करा म्हणजे साखर सर्व बाजूने लागेल
मग हाताने हे मिश्रण एकत्रीत करून लाडू वळा. वरील मिश्रणाचे १८ लाडू होतात. लाडवामध्ये जो सुकामेवा घातला आहे ते डीशमध्ये आहेत.

टीपा :
साखर घालताना अर्धी वाटी आधी घालावी. नंतर मिश्रण हाताने/चमच्याने एकत्रीत करून आधी चव बघावी. खूपच अगोड वाटले तर परत थोडी घालावी.
साजूक तूप पण २ चमचे आधी  घालावे. नंतर सर्व मिश्रण हाताने/चमच्याने कालवून एकत्रीत करून लाडू वळावा. तो जर नीट वळता
आला नाही तरच नंतर २ ते ४ चमचे लागेल तितकेच तूप घालावे. लाडू वळण्या इतपतच तूप घालायचे आहे.
जास्त झाले तर तूपकट लागतात.