Showing posts with label डाळीचे पदार्थ. Show all posts
Showing posts with label डाळीचे पदार्थ. Show all posts

Wednesday, January 03, 2024

मुगाच्या डाळीची आमटी

 जिन्नस :

मुगाची डाळ १ वाटी (कूकरमध्ये शिजवून घ्या. यातील शिजवलेली अर्ध्या डाळीची आमटी बनवा. अर्धी फ्रीज मध्ये ठेवा म्हणजे नंतर परत एकदा आमटी करता येईल) शिजवताना २ वाट्या पाणी घाला.
थोडे आले, २ मिरच्या, ३ ते ४ लसूण पाकळ्या (बारीक तुकडे करा अथवा मिक्सर मधून बारीक करा)
कांदा ५ ते ६ पाकळ्या (कांदा उभा आणि बारीक चिरा)
टोमॅटो अर्धा किंवा १ (मध्यम आकाराचे तुकडे करा)
फोडणीसाठी तेल (नेहमीपेक्षा थोडे जास्त घ्या)
मोहरी, जिरे, हिंग, हळद
लाल तिखट अर्धा चमचा
धनेजिरे पूड अर्धा चमचा
चवीपुरते मीठ
आमटीला लागणारे पाणी (पातळ/घट्ट जसे हवे त्याप्रमाणात पाणी घालावे)

मार्गदर्शन : कढई मध्यम आचेवर तापत ठेवा. नंतर त्यात फोडणीसाठी तेल घाला. (५ ते ६ चमचे) नेहमी फोडणी करतो त्यापेक्षा थोडे जास्त घाला. तेल तापले की त्यात मोहरी जिरे हिंग हळद घालून फोडणी करावी. नंतर  चिरलेले आले, लसूण, कांदा, कडीपत्ता, टोमॅटो एकेक करत घाला. आच थोडी वाढवावी. फोडणी छान झाली पाहिजे. आणि हा घातलेला मसाला चांगला परतून घ्यावा म्हणजे आमटीला छान चव येते. नंतर शिजलेली मूगडाळ घालून ढवळावे व नंतर त्यात लाल तिखट, धनेजिरे पूड व चवीपुरते मीठ घालून परत नीट ढवळावे. आता यात जरूरीपुरत पाणी घाला व परत नीट ढवळा. आमटीला छान उकळी येऊ देत. आता ही गरम व चविष्ट आमटी तयार झाली आहे. गॅस बंद करा. परत एकदा आमटी सर्व बाजूने नीट ढवळून घ्या. गरम भातावर ही आमटी घाला व साजूक तूपही घाला. थंडी मध्ये ही आमटी खूपच छान लागते. नुसती वाटी मध्ये घेऊन प्यायली तरी चालेल. त्यात थोडे साजूक तूप घालावे. चव अप्रतीम आहे. तुम्हाला हवा तसा मसाला कमी जास्त घाला. मसाला जास्त झाला तरी चालेल पण कमी नको.


 

Wednesday, April 12, 2023

पळीवाढं पिठलं

 जिन्नस :
हरबरा डाळीचे पीठ अर्धी ते पाऊण वाटी
लाल तिखट पाव चमचा
धनेजिरे पूड पाव चमचा
चवीपुरते मीठ
तेल २ ते ३ चमचे
लसूण पाकळ्या २ (बारीक चिरलेल्या)
१ मिरची ( तुकडे करून व बिया काढून)
कांदा पाव किंवा त्यापेक्षा थोडा कमी ( बारीक चिरलेला)
कढिपत्ता २-३ पाने
फोडणी करता मोहरी, जिरे, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन : एका भांड्यात डाळीचे पीठ, लाल तिखट, धनेजिरे पूड, (वर लिहिल्याप्रमाणे पाव चमचा,) चिमूटभर हळद, चिमुटभर हिंग आणि चवीपुरते मीठ एकत्र करून पीठ भिजवा. त्यात अडीच ते पावणे तीन वाट्या पाणी घालून पीठ कालवून घ्या. पिठाची गुठळी राहाता कामा नये. एका कढईत तेल तापत ठेवा. ते पुरेसे तापले की त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, हळद घाला आणि लगेचच मिरची-लसूण-कांदा (चिरलेले) कडिपत्ता घाला व झाकण ठेवा. कांदा पटकन शिजण्याकरता अगदी थोडे पाणी घाला. कांदा लसूण शिजले की त्यात तयार केलेले डाळीचे पीठ घाला.

आता गॅसची फ्लेम तीव्र करायची आहे आणि कालथ्याने हे मिश्रण पटापट ढवळायचे आहे जेणेकरून सर्व मिश्रण एकसंध शिजले गेले पाहिजे. मिश्रणाला बुडबुडे आले की समजावे पिठलं तयार झाले आहे. तरीही अजून ढवळत रहा. मिश्रणातून वाफा यायला लागतील. आता गॅस बंद करा आणि लगेचच पिठलं पानात वाढून पोळीशी खा.असे हे गरम गरम, तिखट तिखट पिठलं खूप चविष्ट लागते. घसा शेकून निघतो आणि तोंडालाही चव येते.


 







Saturday, December 19, 2020

उडीद डाळीची भजी

 जिन्नस : उडीद डाळ अर्धी वाटी ( ८ तास 

पाण्यात
भिजत घाला. नंतर त्यातले पाणी काढून वाटा)
२ पाकळ्या लसूण (खूप बारीक चिरा)
४ मिरच्या (खूप बारीक चिरा. आतल्या बिया काढा. )
कडिपत्ता ५ ते ६ पाने ( अर्धी करा. )
चिरलेली कोथिंबीर ३ चमचे
अर्धा कांदा  (जाड चिरा)
अर्धा चमचा लाल तिखट
अर्धा चमचा धणे जिरे पूड
मीठ चवीपुरते

मार्गदर्शन : उडीद डाळ मिक्सर मध्ये घालून बारीक वाटा. अगदी जरूरीपुरतेच पाणी घाला. जास्त नको. पाणी कमी घातल्याने ही डाळ थोडी भरड वाटली जाते. वाटलेल्या डाळीमध्ये चिरलेल्या लसूण पाकळ्या, मिरच्यांचे तुकडे , कडिपत्ता व जाड कांदा घाला. शिवाय लाल तिखट, धणेजिरे पूड व मीठ घाला. चिरलेली कोथिंबीर घाला.  डाळीचे हे मिश्रण व्यवस्थित कालवून घ्या. आणि लगेचच एका कढईत तेल तापत ठेवा. तेल व्यवस्थित तापले की चमच्याने भजी सोडा. व ब्राऊन रंग येईपर्यंत तळा. तळून झाल्यावर पेपर टॉवेलवर काढून ठेवा म्हणजे तेल शोषले जाईल. 

सर्वात महत्त्वाची टीप : तयार झालेल्या मिश्रणाची लगेचच भजी करावी नाहीतर भजी तेल पितात. शिवाय
वाटतानाही पाणी खुपच कमी घालावे. पीठ घट्ट व्हायला पाहिजे. भजी मस्तच लागतात. 

भज्या सोबत ओल्या नारळाची चटणी दह्यात कालवलेली उत्तम.    




Wednesday, August 06, 2014

तुरीच्या डाळीचे वडे



जिन्नस :
तुरीची डाळ २ वाट्या
तांदुळ २ चमचे
आले एक छोटा तुकडा
कडिपत्ता १० ते १२ पाने
अगदी थोडी हळद
मीठ

मार्गदर्शन : तुरीची डाळ आणि तांदूळ पाण्यामध्ये ७ ते ८ तास भिजत घाला. नंतर मिक्सर - ग्राइंडर वर वाटा. वाटतानाच त्यात आल्याचे तुकडे घाला. वाटताना जरूरीपुरतेच पाणी घालावे व डाळ भरड वाटावी. नंतर हे मिश्रण एका पातेल्यात काढून त्यात चवीप्रमाणे मीठ व थोडी हळद घाला व कडिपत्याची पाने हातानेच अर्धी करून घाला. मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा. ती पुरेशी तापली की त्यात वडे चांगले तळले जातील इतपत तेल घाला व ते तापले की त्यात वडे घालावेत व खरपूस रंग येईपर्यंत तळावेत. कडीपत्ता वर दिसला पाहिजे इतका घाला. या वड्यात आल्याची व कडिपत्याचीच चव आहे.



 ही रेसिपी माझ्या मैत्रिणीची आहे. २००३ साली आम्ही ज्या शहरात राहत होतो तेव्हा माझ्या शेजारणीने हे वडे मला खायला दिले होते. तेव्हा आमची भारतासारखी पदार्थांची देवाणघेवाण चालायची. मी तिला बटाटेवडे दिले होते व तिने मला हे वडे ! त्याच वेळेला तिला रेसिपी विचारली होती पण मुहूर्त आज लागला.

Wednesday, February 13, 2013

अडाई


जिन्नस :

मूगडाळ पाव वाटी
हरबरा डाळ पाव वाटी
उडीद डाळ पाव वाटी
तुरीची डाळ पाव वाटी
तांदुळ पाव वाटी
अर्धा कांदा चिरलेला
हिरव्या मिरचीचे २-३ तुकडे/लाल वाळलेल्या मिरच्यांचे तुकडे
आले बारीक २-३ तुकडे
चिरलेली कोथिंबीर ४-५ चमचे
चिमुटभर हिंग पावडर
चिमूटभर मेथी पावडर
चवीपुरते मीठ


मार्गदर्शन : वर दिलेल्या प्रमाणात सर्व डाळी व तांदूळ एका पातेल्यात पाणी घालून त्यात भिजत घाला. ७-८ तासाने त्यातील पाणी काढून टाका व मिक्सर/ ग्राईंडर वर सर्व बारीक वाटून घ्या. वाटताना त्यात आले, मिरची  कांदा व कोथिंबीर घाला. मिश्रण वाटताना त्यात जरूरीपुरतेच थोडे पाणी घाला. जास्त पाणी नको. नंतर हे मिश्रण एका पातेल्यात काढून घ्या. नंतर त्यात हिंग व मेथी पावडर घाला. चवीपुरते मीठ घाला. नंतर हे मिश्रण नीट ढवळून घ्या. आता मध्यम आचेवर एक तवा तापत ठेवा. व त्यावर एकेक करून अडाई डोसा करा. जाडसर किंवा पातळ आवडीप्रमाणे  करा. खायला देताना त्यावर लोणी किंवा साजूक तूप घाला. सोबत सांबार, किंवा कोणतेही लोणचे, किंवा चटणी घ्यावी.

कांदा मिरची आले व कोथिंबीर वाटताना घातले नाही तरी चालेल. डोसा घालताना सर्व बारीक चिरून घातले तरी चालते. आवडीनुसार करावे.

अडाई  खाण्याची पद्धत वेगळी आहे. अडाई वर 'चटणी पूड' नावाची कोरडी चटणी पसरतात व त्यावर तेल घालून त्याची गुंडाळी करून खातात. अडाई  बरोबर गूळ खातात.

माहितीचा स्त्रोत : लक्ष्मी व उमा,, या कृतीत मी थोडेफार बदल केले आहे.



Friday, April 15, 2011

आंबेडाळ



पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

हरबरा डाळ १ वाटी
मिरच्या २-३
कोथिंबीर, ओला नारळ मिळून अर्धी वाटी
तेल, मोहरी, हिंग, हळद
आंबट मध्यम आकाराची कैरी अर्धी
मीठ, साखर

क्रमवार मार्गदर्शन: हरबरा डाळ ७-८ तास भिजत घाला. नंतर डाळीतले सर्व पाणी काढून टाका व डाळ भरड वाटा. डाळ वाटतानाच त्यात २-३ मिरच्या घालाव्यात, म्हणजे तिखटपणा सर्व डाळीला सारखा मिसळला जाईल. नंतर त्यात अर्धी कैरी किसून घाला. चवीप्रमाणे कैरीचे प्रमाण कमी-जास्त करण्यास हरकत नाही. नंतर वरून फोडणी घाला. चवीपुरते मीठ, अर्धा चमचा साखर, व चिरलेली कोथिंबीर व ओला नारळ घालून हे सर्व मिश्रण चमच्याने एकसारखे करा. झाली आंबेडाळ तयार.


ही आंबेडाळ चैत्र महिन्यात चैत्रगौरीचा नैवेद्य म्हणून करतात. सोबत पन्हे असते. काही वेळेला सणासुदीला पानामध्ये डावी बाजुला तोंडीलावणे म्हणूनही करायला हरकत नाही किंवा अशीच संध्याकाळची खायला करा.

Saturday, January 03, 2009

तुरीच्या डाळीची आमटी


जिन्नस:


१ वाटी शिजलेली तुरीची डाळ
दीड चमचा लाल तिखट
दीड चमचा गोडा/काळा/गरम मसाला
चिंचगुळाचे दाट पाणी अर्धी वाटी
हिरव्या मिरच्यांचे तुकडे ३-४
तेल, मीठ
फोडणीसाठी मोहरी, हिंग, हळद
थोडी चिरलेली कोथंबीर
थोडा खवलेला ओला नारळ


क्रमवार मार्गदर्शन:


मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवावी. नंतर त्यात फोडणीसाठी पुरेसे तेल घाला. ते तापले की त्यात मोहरी हिंग व हळद घालून फोडणी करा. लगेच त्यात शिजलेली डाळ डावेने चांगली घोटून घेऊन घाला. लाल तिखट, गोडा/काळा/गरम मसाला जो आवडेल तो किंवा जो उपलब्ध असेल तो घाला. चिंचगुळाचे दाट पाणी व चवीपुरते मीठ घाला. वाटी दीड वाटी पाणी घालून डावेने चांगले ढवळा. नंतर त्यात मिरच्यांचे जाड तुकडे, चिरलेली कोथिंबीर व खवलेला ओला नारळ घालून परत एकदा डावेने आमटी ढवळून घ्या. अजून २-३ वाट्या पाणी घाला. आता आच वाढवा व एक चांगली दणदणीत उकळी आणा. थोड्यावेळाने गॅस बंद करा. (आमटी दाट/पातळ जशी हवी असेल त्याप्रमाणात पाणी घालावे.)


आता एका ताटलीत वाफाळलेला गरम गरम भात घ्या. त्यावर गरम गरम आमटी वाढून घ्या. त्यावर साजूक तूप घाला. सोबत कैरीचे लोणचे घ्या आणि खा. बाहेर मुसळधार पाऊस पडत असेल तर हा गरम आमटी भात जरा जास्त खावासा वाटतो.

Monday, December 08, 2008

उडीद वडा





जिन्नस :


२ वाट्या उडीद डाळ
२-३ मिरच्या
५-६ लसूण पाकळ्या
थोडी कोथिंबीर
मीठ

क्रमवार मार्गदर्शन :

उडीद डाळ पाण्यामध्ये ७-८ तास भिजवा. नंतर त्यातले पाणी काढून टाका व ही डाळ मिक्सर/ग्राईंडर वर बारीक दळून घ्या. वाटताना जरूरीपुरते पाणी घाला. नंतर त्यात लसूण मिरची यांचे खूप बारीक तुकडे घाला. बारीक चिरलेली कोथंबीर घालून चवीपुरते मीठ घाला. कढईत पूरेसे तेल घालून तापवा व वडे तळा. वडे तळून ते पेपर टॉवेल वर ठेवा म्हणजे त्यातले तेल निथळून जाईल. सांबार चटणीसोबत हे वडे छान लागतात. वडे घालताना हातावरच पीठाला थोडा पसरट आकार द्या व अलगद तेलात सोडा.


Sunday, October 05, 2008

वाटली डाळ


१ किंवा २ वाट्या हरबरा डाळ ७-८ तास पाण्यात भिजत घाला. वाटतानाच त्यामध्ये ४-५ हिरव्या मिरच्या व पुरेसे मीठ घालून बारीक वाटा. वाटताना जरूरीपुरते पाणी घाला. हिरवी मिरची चवीला तिखट आहे याची खात्री करून घ्या. कारण जर मिरचीला तिखटपणा नसेल तर वाटली डाळ रूचकर लागत नाही. वाटून झाल्यावर तेलाच्या फोडणीमध्ये ती वाटलेली डाळ घालून ढवळा. झाकण ठेवून वाफ द्या. २-३ मिनिटांनी झाकण काढून परत एकदा ढवळा. असे बरेच वेळा ती शिजेपर्यंत आणि मोकळी होईपर्यंत करावे लागेल. कालथ्याने डाळीचा वाटलेला गोळा मोकळा करत जावे प्रत्येक वाफेला. मध्यम आच ठेवावी. इलेक्ट्रीक शेगडीवर काही वेळा डाळ पातेल्याला लागते, तेव्हा सारखे बघावे लागते. वाफेवर डाळ हळूहळू शिजून मोकळी होईल व कोरडी होईल. खायच्या वेळी त्यावर चिरलेली कोथिंबीर व ओला नारळ पेरून घ्या. आवडत असल्यास चवीला थोडे लिंबू पिळा.


Wednesday, August 20, 2008

डाळीचे धिरडे


१ वाटी मूग डाळ, १ वाटी हरबरा डाळ, ७-८ तास भिजत घाला. नंतर मिक्सर/ग्राईंडर वर बारीक वाटा. थोडी भरडही चालू शकेल. वाटताना पुरेसे पाणी घालावे. नंतर त्यात कांदा, हिरवी मिरची, लसूण पाकळ्या बारीक चिरून घाला.  व चिरलेली कोथिंबीर घाला. कांदा, लसूण मिरची व कोथिंबीर आवडीप्रमाणे कमी जास्त घाला. शिवाय चिरलेला टोमॅटो, लाल तिखट, हळद,  चवीप्रमाणे मीठ घालून वाटलेले पीठ मिळून येण्यापुरते थोडे पाणी घालून व्यवस्थित मिश्रण ढवळा.


मध्यम आचेवर तवा तापत ठेवा. तो तापला की त्यावर २-३ चमचे तेल घालून ते कालथ्याने सर्व तवाभर पसरून घ्या. नंतर डावेने वाटलेल्या डाळीचे मिश्रण घालून एकसारखे पसरून घ्या. काही सेकंदाने धिरड्यावर २-३ चमचे तेल सर्व बाजूने घाला. धिरड्याच्या कडेने पण थोडे तेल घाला. नंतर धिरडे कालथ्याने उलटून घ्या. परत २-३ चमचे तेल सर्व बाजूने घाला. धिरडे खरपूस झाले की तव्यावरून काढा. खायला देताना सोबत दाण्याची चटणी घ्या.


दाण्याची चटणी - (दाण्याचे कूट, लाल तिखट, मीठ, साखर, दही एकत्र कालवून घेणे. )


याप्रमाणे कोणत्याही मिश्र डाळीचे (उडीद डाळ, तुरडाळ, मुगडाळ, हरबरा डाळ) अथवा कोणत्याही फक्त एकाच डाळीचे धिरडे बनवू शकता. प्रमाण पण हवे तसे घेऊ शकता.



Friday, September 14, 2007

आंबोळी



वाढणी:ज्या प्रमाणात पाहिजे त्या प्रमाणात

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

तांदुळ ३ वाट्या
हरबरा डाळ पाउण वाटी, उडीद डाळ पाऊण वाटी
गहू अदपाव वाटी, मेथी अर्धी वाटी
जिरे २ चमचे
धने १ चमचा
आंबट ताक, लाल तिखट, मीठ, लसूण
हळद, हिंग, तेल

क्रमवार मार्गदर्शन:

तांदुळ, हरबरा डाळ, उडीद डाळ, गहू, मेथी,जिरे व धने हे सर्व एकत्र करून गिरणीतून दळून आणणे. ज्या प्रमाणात आंबोळी घालायची असेल तेवढे पीठ घेऊन त्यात आंबट ताक घाला. ३ वाट्या पीठ असेल तर अर्धी वाटी आंबट ताक घालून जरूरीपुरते पाणी घालून थोडेसे पातळ भिजवा. ४-५ तासानंतर या पीठात अजून थोडे पाणी घालून पीठ एकसारखे करून घ्या. नंतर त्यात आवडीप्रमाणे लसूण अर्धवट ठेचून (पेस्ट नको) घाला. चवीपुरते लाल तिखट, मीठ, किंचित हळद व हिंग घालून परत एकदा डावेने पीठ एकसारखे करा. तापलेल्या तव्यावर तेल पसरून त्यावर पीठ पसरून त्यावर झाकण ठेवा. काही वेळाने ही आंबोळी उलटा. परत थोडे तेल त्यावर सर्वबाजूने घाला. झाली आंबोळी तयार. (धिरडे/घावन/डोसे घालतो तसेच घालायचे आहे)

खायला देताना सोबत लसणाची झणझणीत चटणी किंवा कैरीचे लोणचे द्या. ताटलीमध्ये खायला देताना आंबोळीवर साजूक तूप घालावे.

माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:आंबोळी बाळंतिणीला खायला देतात. जास्त करून पावसाळ्याच्या दिवसात खातात. पौष्टीक आहे. मेथीची कडवट चव चांगली लागते.

Monday, January 15, 2007

डाळवडा

वाढणी:४ जणांना

पाककृतीला लागणारा वेळ:३० मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

हरबरा डाळ १ वाटी, उडदाची डाळ अर्धी वाटी
मुगाची डाळ पाव वाटी, तुरीची डाळ अर्धे पाव वाटी (मुगाच्या निम्मी)
लसुण पाकळ्या ८-१०, तिखट हिरव्या मिरच्या ५-६ ,
कोथिंबीर अर्धी वाटी, कढीपत्ता १०-१२ पाने
कांदा छोटा १
मीठ, तळणीसाठी तेल


क्रमवार मार्गदर्शन: प्रथम सर्व डाळी पाण्यामधे ७-८ तास भिजत घाला. नंतर त्या मिक्सरवर वाटुन घेणे. (थोड्या भरड वाटाव्या). वाटलेल्या डाळींमधे लसुण , मिरच्या व कोथिंबीर बारीक चिरुन घालणे. कांदा मात्र जाड चिरुन घालावा. कढिपत्ता न चिरता तसाच व चविप्रमाणे मीठ घालुन हे सर्व मिश्रण हाताने कालवावे.

तेलामधे मध्यम आचेवर व लालसर रंग येईपर्यंत वडे तळावेत. वडे पसरट असावेत. आंबट चटणीबरोबर खावेत, जास्त चांगले लागतात. चटण्या (चिंचेची चटणी , अथवा खोबऱ्याची किंवा दाण्याची, पण ह्या चटण्या आंबट दह्यामधे कालवुन घेणे.)

रोहिणी

माहितीचा स्रोत:बहिण सौ रंजना