फोडणी

जिन्नस :

तेल २ चमचे
मोहरी पाव चमच्यापेक्षा कमी
हिंग चिमुटभर
हळद आदपाव चमचा

क्रमवार मार्गदर्शन : सर्वात आधी मध्यम आचेवर एक कढलं तापत ठेवा. काही सेकंदाने त्यात तेल घाला. तेल तापायला थोडा वेळ लागतो. तेल व्यवस्थित तापल्याशिवाय फोडणी करू नये. तेल पटकन तापायला हवे असेल तर आच थोडी वाढवा. तेल तापले की नाही हे बघण्यासाठी एक चाचणी करा. तेलामध्ये २-३ मोहरीचे दाणे घालून पहा. ते तडतडले की उडतात. असे झाले की तेल तापले असे समजावे. तेल लवकर तापण्यासाठी आच थोडी वाढवली असेल तर ती मध्यम आचेपेक्षा कमी करा. आता त्यात मोहरी घाला. तापलेल्या तेलात मोहरी चांगलीच तडतडते. ती तडतडली की अगदी लगेच चिमुटभर हिंग घालून लगेच हळद घाला व गॅस बंद करा. हिंग व हळद घातली की दोन्हीचा रंग बदलेल. ही झाली बेसिक फोडणी. एकदा फोडणी नीट जमली की काही वेळेला त्यात गरजेनुसार मोहरीबरोबर थोडे जिरे, तिखट/मिरच्यांचे तुकडे/दाणे किंवा मेथिचे दाणे घालावेत.

वरील दिलेले तेल मोहरीचे प्रमाण थोड्या उरलेल्या भाताला फोडणी देण्याकरता दिलेले आहे. भाजी आमटी ज्याप्रमाणे असेल त्याप्रमाणे तेल व फोडणीचे जिन्नस जास्त लागतील. असे म्हणतात की फोडणी चांगली झाली की पदार्थ चांगला होतो. फोडणी चांगली झाली की तुमचा अर्धा पदार्थ चांगला झाला असे समजावे त्यामुळे फोडणी कच्ची पण राहता कामा नये अथवा जळता कामा नये. फोडणी कच्ची राहिली अथवा जळाली तर पदार्थाला अजिबात चांगली चव येत नाही. फोडणी करताना तेल चांगले तापले की फोडणी चांगलीच होते. हिंग पण खूप जास्त नको नाहीतर कडवट चव येते. हळद सुद्धा ज्याप्रमाणात भाजी आमटी करायची असेल त्याप्रमाणात हवी. हळद कमी झाली तर पदार्थाला रंग येत नाही, जास्त झाली तर हळदटलेली चवही चांगली लागत नाही.

फ्लॉवर-मटार-बटाटा-कांदा-टोमॅटो

वाढणी : २ जण

जिन्नस :

फ्लॉवरची फुले ४ ते ५ वाट्या
मटार १ वाटी
टोमॅटो १
पाव कांदा
१ लहान बटाटा
हिरवी मिरची १
लाल तिखट अर्धा चमचा
धनेजिरे पावडर अर्धा चमचा
चवीपुरते मीठ
साखर अर्धा चमचा
थोडी चिरलेली कोथिंबीर
तेल
मोहरी, जिरे, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन : फ्लॉवरची फुले काढा. मटार सोलून घ्या किंवा फ्रोजन असतील तर पाण्याने धुवून घ्या. फ्लॉवरची फुले पण पाण्याने धुवून घ्या. कांदा, बटाटा, टोमॅटो मध्यम आकाराचे चिरून घ्या. मिरच्यांचे तुकडे करून घ्या. मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा. ती पुरेशी तापली की त्यात फोडणीसाठी तेल घाला. ते पुरेसे तापले की त्यात मोहरी, हिंग, जिरे, हळद घालून फोडणी करा. फोडणीत मिरच्यांचे तुकडे आधी घाला. नंतर फ्लॉवर, टोमॅटो, कांदा, बटाटा व मटार घालून चांगले परतून घ्या. परतल्यावर त्यावर झाकण ठेवा. काही सेकंदाने झाकण काढून परत परता. नंतर त्यात लाल तिखट, धनेजिरे पूड, मीठ, साखर घाला व परत एकदा भाजी चांगली ढवळून घ्या. परत झाकण ठेवा व वाफेवर भाजी शिजवा. ही भाजी पटकन शिजते. आता परत झाकण काढून ढवळून घ्या व काही सेकंद ही भाजी परता. कालथ्याने फ्लॉवर नीट शिजला आहे का नाही ते पहा. शिजला नसेल तर परत एक वाफ द्या. सगळ्यात शेवटी चिरलेली कोथिंबीर घालून परता. एका वेगळ्या चवीची भाजी छान लागते. पटकन होते. मला ही भाजी पोळीपेक्षाही भाताबरोबर खायला आवडते.

पालक भजी

वाढणी : २ जण

जिन्नस :

बारीक चिरलेला पालक ३ वाट्या
हरबरा डाळीचे पीठ दीड वाटी
लाल तिखट १ चमचा
धनेजीरे पूड १ चमचा
मीठ चवीपुरते
तळणीसाठी तेल


सजावटीसाठी :
बारीक चिरलेला पांढरा कांदा
शेंदरी गाजराच्या पातळ चकत्या (गाजराची साले काढा)
कोथिंबीरीची पाने

क्रमवार मार्गदर्शन : बारीक चिरलेला पालक पाण्याने धूउन चाळणीमध्ये पाणी निथळ्यासाठी ठेवा. चाळणीखाली एक ताटली ठेवा म्हणजे पाणी निथळून ताटली जमा होईल. पाणी निथळले की काही वेळाने चिरलेला पालक एका भांड्यामध्ये घाला. त्यात हरबरा डाळीचे पीठ, लाल तिखट, धनेजिरे पूड व चवीपुरते मीठ घाला. पाण्याने हे पीठ सैलसर भिजवा. भजी चमच्याने सहज कढईमध्ये घालता आली पाहिजेत इतके पातळ पीठ भिजवा. आता मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा. ती पुरेशी तापली की त्यात भजी तळली जातील इतके तेल घाला. काही सेकंदाने तेल तापेल. भजी तळण्यासाठी तेल जास्त तापावे लागते. ते पुरेसे तापले आहे की नाही याकरता अगदी थोडे भिजवलेले पीठ तेलात घाला. ते जर लगेच वर आले तर तेल पुरेसे तापले असे समजावे. आता या तापलेल्या तेलातले २ मोठे चमचे तेल हे भज्यांच्या पीठात घाला. चुर्र असा आवाज येईल. मग हे भज्यांचे मिश्रण चमच्याने एकसारखे करून घ्या. तापलेल्या तेलात चमच्याने भजी घालून तळा. ही भजी कुरकुरीत व हलकी फुलकी होतात. भजी तळून झाली की ती एका पेपर टॉवेल वर घाला म्हणजे त्यातले तेल निथळून जाईल.

एका डीशमध्ये ही भजी मधोमध ठेवा. व बाजूने गाजराचे काप, कोथिंबीरीची पाने, व चिरलेला कांदा याची चित्रात दाखवल्याप्रमाणे सजावट करा. याचप्रमाणे मेथीची भजीही करतात.

सजावट (१२)

सजावट (११)

पुरण

वाढणी : २ जण

जिन्नसः

हरबरा डाळ १ वाटी
गूळ पाऊण वाटी
साखर पाव वाटी

क्रमवार मार्गदर्शन : कूकरच्या एका भांड्यात हरबरा डाळ पाण्याने धूऊन घ्या. त्यात ३ वाट्या पाणी घालून कूकर मध्ये शिजवून घ्या. ही डाळ शिजायला वेळ लागतो त्यामुळे कूकरला ४-५ शिट्ट्या कराव्यात म्हणजे डाळ एकजीव होते व चांगली शिजते. कूकर गार झाला की शिजलेली डाळ एका चाळणीमध्ये पाणी निथळण्यासाठी काढून घ्या. चाळणीखाली राहील असे एखादे पातेले चाळणीखाली ठेवा म्हणजे डाळीमधले निथळलेले पाणी त्यात जमा होईल. हे पाणी तुम्ही कटाच्या आमटीकरता वापरू शकता. डाळीतले पाणी व्यवस्थित निथळून गेले की मग ही डाळ फूड प्रोसेसर/पुरणयंत्रात बारीक करून घ्या. आता मध्यम आचेवर कढई/पातेले ठेवा व त्यात बारीक केलेली डाळ, साखर-गूळ घालून शिजवत ठेवा. अधून मधून कालथ्याने ढवळत राहा म्हणजे पुरण करपणार नाही. आता हे मिश्रण पातळ होईल कारण साखर व गूळ विरघळेल. थोड्यावेळाने मिश्रण घट्ट होईल. मिश्रण घट्ट झाले व पूर्ण एका जागी जमा होऊ लागले की समजावे की पुरण झालेले आहे. आता गॅस बंद करा.

वर जे साखर गुळाचे प्रमाण दिले आहे ते तुम्ही आपापल्या आवडीनुसार घेऊ शकता.

अर्धी वाटी साखर, अर्धी वाटी गूळ
१ वाटी साखर
१ वाटी गूळ,
पाऊण वाटी साखर व पाव वाटी गूळ
१ वाटी साखर व अगदी थोडा गूळ चवीकरता
१ वाटी गूळ व अगदी थोडी साखर चवीकरता

मी पुरणपोळीसाठी अर्धी वाटी साखर व अर्धी वाटी गूळ हे प्रमाण घेते १ वाटीच्या हरबरा डाळीसाठी. गुळाचा खमंगपणा व साखरेची गोडी अशी दुहेरी चव खूप छान लागते.

पुरणाची पोळी, दिंड, कडबू करतात. किंवा श्रावणात नैवेद्यासाठी करतात.

दही मिसळ

वाढणीः ४ जण

जिन्नसः
हिरवे मूग १ वाटी
२ टोमॅटो
२ कांदे
२ बटाटे
लसूण पाकळ्या ७-८
हिरव्या मिरच्या ५-६
आल्याचा छोटा तुकडा
लाल तिखट दीड चमचा
धनेजीरे पूड दीड चमचा
गरम मसाला दीड चमचा
थोडे दाण्याचे कूट
थोडा ओल्या नारळाचा खव
मीठ
कोथिंबीर
तेल
मोहरी, हिंग, हळद
पातळ पोह्यांचा चिवडा
शेव
दही
लिंबू १



क्रमवार मार्गदर्शनः

हिरव्या मुगाची उसळ : हिरवे मूग सकाळी पाण्यात भिजत घाला. रात्री चाळणीत ओतून ठेवा म्हणजे पाणी निथळून जाईल. पाणी निथळण्याकरता चाळणीखाली एक ताटली ठेवा. चाळणीवर पूर्ण मूग झाकून जातील अशी एक ताटली ठेवा. सकाळी त्याला मोड आलेले दिसतील. दुपारी १२ ते १ च्या सुमारास जेवणाच्या वेळेस मोड आलेल्या कडधान्याची उसळ करा. मी हिरवे मूग वापरले आहेत. मटकी, हिरवे मूग व मटकी मिक्स आवडीप्रमाणे घ्या. मध्यम आचेवर छोटा कुकर तापत ठेवा. तो पुरेसा तापला की त्यात तेल घाला व मोहरी हिंग हळद घालून फोडणी करा. त्यात चिरलेला अर्धा कांदा व टोमटो घालून थोडे ढवळा. नंतर त्यात मूग घाला. नंतर लाल तिखट, धनेजीरे पूड , गरम मसाला व चवीपुरते मीठे घालून पूर्ण मूग भिजतील एवढे पाणी घालावे. नंतर थोडे ढवळून कुकरचे झाकण लावा व एक शिट्टी करा.

कांदे बटाट्याचा रस्सा : मध्यम आचेवर पातेले/कढई ठेवा. ते पुरेसे तापले की त्यात तेल घाला व मोहरी, हिंग, हळद घालून लसूण आले व मिरचीचे वाटण घाला. ते थोडे फोडणीतच परतून घ्या. नंतर बटाटे व कांदे बारीक चिरून त्यात घाला. चवीपुरते मीठ घाला. अगदी थोडे दाण्याचे कूट व ओल्या नारळाचा खव घाला म्हणजे रस्सा दाट होईल. नंतर त्यात पाणी घालून झाकण ठेवा. वाफेवर कांदे बटाटे शिजतील. थोड्या वेळाने झाकण काढून त्यात थोडी चिरलेली कोथिंबीर घाला. चांगले ढवळा. आता थोडी आच वाढवा व पाहिजे असल्यास पाणी घाला. हा रस्सा थोडा पातळ असावा.

कांदा टोमॅटोची कोशिंबीर : टोमॅटो व कांद्याची लाल तिखट, मीठ व थोडी साखर घालून कोशिंबीर करा. त्यात थोडी कोथिंबीर घाला.

आता एका खोलगट डीशमध्ये आधी उसळ घाला. नंतर त्यावर कांदे बटाट्याचा रस्सा व कांदे टोमॅटोची कोशिंबीर घाला. नंतर त्यावर चिवडा, शेव, दही घाला. दह्यावर थोडे लाल तिखट, धनेजीरे पूड, व थोडे मीठ घाला. शोभेकरता थोडी चिरलेली कोथिंबीर घाला व खावयास द्या. यावर पाहिजे असल्यास थोडे लिंबूही पिळा. उसळ व रस्सा गरम पाहिजे.

पातळ पोह्याच्या चिवड्याची रेसिपी दिली आहे. ही मिसळ झणझणीत नसल्याने लहान मुले व आजीआजोबांनाही आवडते. हा एक पौष्टिक व पोटभरीचा पदार्थ आहे.

पुरी

जिन्नस : कणीक २ वाट्या चवीपुरते मीठ तेल ६ चमचे कोमट पाणी तळण्यासाठी तेल क्रमवार मार्गदर्शन : कणकेमध्ये चवीपुरते मीठ व तेल घालून कोमट पाण्याने घट्ट भिजवा व तेलाचा हात घेऊन थोडी मळा. कणकेवर झाकण ठेवा. २० मिनिटे कणीक मूरू द्यावी. नंतर कढईत तेल घाला. तेल जरा जास्त घ्या म्हणजे साधारण अर्धी कढई होईल इतपत घ्या व मंद आचेवर कढई तापत ठेवा. पुऱ्या फुगायला तेल थोडे जास्त लागते. जास्त असलेल्या तेलात पुऱ्या तळल्या की त्या छान होतात. तेलाचा हात घेऊन मुरलेली कणीक चांगली मळून घ्या. एकसंध व नितळ दिसली पाहिजे. आता कणकेचा अर्धा भाग घ्या व त्याची जाड सुरनळी बनवा. नंतर त्याचे छोटे एकसारखे गोळे बनवून घ्या. नंतर परत अर्ध्या कणकेचे असेच छोटे गोळे बनवा. हे गोळे झाकून ठेवा.आता तापत ठेवलेल्या कढईची आच थोडी वाढवा. आणि पुऱ्या लाटायला घ्या. २ ते ३ पुऱ्या लाटून झाल्या की त्या आधी तळून घ्या. मग परत २-३ लाटा. लाटताना गरज पडली तर बोटाला थोडे तेल घेऊन पुरीच्या गोळ्याला लावा. पुरी लाटताना गोळा परत हाताच्या तळव्यावर ठेवून परत गोल गोल वळा व किंचित चपटा करा. पुरी सर्व बाजूने एकसारखी लाटा. पातळ लाटा, पण खूप पातळ नको. तेल व्यवस्थित तापले आहे का नाही याची चाचणी करा म्हणजे कणकेचा एक छोटा कण तापलेल्या तेलात घाला. तो जर लगेच पटकन वर आला तर तेल पुरेसे तापले असे समजावे. तेल जर का पुरेसे तापले नसेल तर तो सोडलेला छोटा कणकेचा कण तसाच तळाशी बसतो. आता आच मध्यम करा. २ पुऱ्या लाटल्या की एकेक करून तळा. तेल तापल्यामुळे पुरी फुगून वर येईल व तेलात तरंगायला लागेल. मग पुरी उलटा व झाऱ्याने कढईच्या बाजूला पुरीला धरा म्हणजे तेल निथळेल. पटकन फुगली नाही तर झाऱ्यानेच पुरीवर थोडे थोडे कढईतले तेल घाला. पुरी लगेच फुगेल. पुरी ब्राऊन रंगावर तळून काढा म्हणजे ती कच्ची राहणार नाही. तळून झाली की टीप कागदावर पुऱ्या काढून ठेवाव्या म्हणजे तेल निथळून जाईल व पुऱ्या तेलकट होणार नाहीत. काहींना कडक पुऱ्या आवडतात. कडक पुऱ्या करण्यासाठी आच मध्यम आचेपेक्षा थोडी कमी ठेवावी म्हणजे पुरी फुगणार नाही व ब्राऊन रंग यायला थोडा वेळ लागेल व पुरी तेलात जास्त वेळ राहिल्याने कडक होईल. पुरी चांगली लागते याबरोबर : श्रीखंडपुरी, आमरसपुरी, खीरपुरी, पुरीभाजी (उकडून बटाट्याची) पुरी सणासुदीला करतात, शिवाय लग्नकार्यात, व घरातल्या कोणत्याही शुभकार्यात करतात. आम्ही दोघी बहिणी लहानपणी फुगलेल्या पुरीला "टम्म" पुरी म्हणायचो. एकदा आईने थोड्या पुऱ्या साजुक तुपात तळल्या होत्या आणि आम्ही त्या आमरसाबरोबर खाल्या. खूपच छान लागल्या.

कारले काचऱ्या

जिन्नस :

कारली
लाल तिखट
धनेजीरे पूड
मीठ
साखर
दाण्याचे कूट
तेल
फोडणीसाठी मोहरी, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन : सर्वात आधी कारली पाण्याने धुवून घ्या व कोरड्या फडक्याने पुसून घ्या. कारल्यामध्ये पाणी अजिबात राहता कामा नये. पूर्णपणे कोरडी झाली पाहिजेत. नंतर त्याच्या गोल व खूप पातळ चकत्या करा. त्यातल्या बिया काढून टाका. आता मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा व ती तापली म्हणजे पुरेसे तेल घाला. ते तापले की त्यात मोहरी, हिंग व हळद घालून फोडणी करा. नंतर त्यात गोल व पातळ केलेले कारल्याचे काप घाला व परता. आता थोडी आच मंद करा. नंतर त्यावर झाकण ठेवा. काही सेकंदांनी झाकण काढा व परता. नंतर त्यात लाल तिखट, धनेजीरे पूड, चवीपुरते मीठ व थोडी साखर घाला. नंतर थोडी आच वाढवा व काचऱ्या व्यवस्थित परत परतून घ्या. परत एकदा त्यावर झाकण ठेवा व आच मंद करा. काही सेकंदांनी परत झाकण काढा व परता. ह्या काचऱ्या परतून परतून चांगल्या कुरकुरीत होतील. नंतर त्यात थोडे दाण्याचे कूट घाला व ढवळा. झाल्या तयार काचऱ्या. खूप छान लागतात. आमटी भाताबरोबर छान लागतात.

फ्लॉवर मटार

जिन्नस :

फ्लॉवर फुले ५ वाट्या
मटार १ वाटी
१ मिरची तुकडे करून
लाल तिखट अर्धा चमचा
धनेजीरे पूड अर्धा चमचा
गरम मसाला अर्धा चमचा
फोडणीसाठी तेल
फोडणीसाठी मोहरी, हिंग, हळद व जीरे
अगदी थोडी चिरलेली कोथिंबीर
मीठ व साखर चवीपुरते

क्रमवार मार्गदर्शन : फ्लॉवरची फुले व मटार पाण्याने धूवून घ्या. मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा. ती पुरेशी तापली की त्यात मोहरी, जीरे, हिंग व हळद घाला. नंतर त्यामध्ये मिरच्यांचे तुकडे घालून फ्लॉवर व मटार घाला. आता आच थोडी कमी करा व भाजी परतून घ्या. त्यावर झाकण ठेवा. काही सेकंदांनी झाकण काढून परत थोडे ढवळा. नंतर त्यात लाल तिखट, धनेजीरे पूड, व गरम मसाला घाला. चवीपुरते मीठ व साखर घाला. चिरलेली थोडी कोथिंबीर घाला व कालथ्याने भाजी परता. थोडी परतली की त्यावर परत झाकण ठेवा. व काही सेकंदांनी परत झाकण काढून भाजी ढवळा. ही भाजी पटकन शिजते. ही भाजी खूप शिजवू नका. चव चांगली येत नाही. शिजली की लगेच गॅस बंद करा.

सातुचे पीठ

जिन्नस :

गहू २ वाट्या
हरबरा डाळ १ वाटी
उडीद डाळ अर्धी वाटी

मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा व त्यात वरील धान्य खमंग भाजून घ्या. गार झाले की गिरणीतून दळून आणा. थोडे रवाळ दळा.

वरील पीठात दूध साखर/गुळ घालून मिक्स करून तसेच खातात. छान लागते. पौष्टीक आहे. लाडू करायचे झाल्यास खालीलप्रमाणे करा.

वरील दळून आणलेले पीठ परत एकदा साजूक तूपावर खमंग भाजा. पीठ भाजून झाले की जेवढे पीठ घ्याल तेवढाच गूळ घाला व त्याचे लाडू वळा. हे लाडू पण चविष्ट लागतात.

सजावट

सजावट

गव्हले

जिन्नस

रवा मोठे ४ चमचे
मैदा/all purpose flour २ चमचे
साजुक तूप १ चमचा
अगदी थोडे मीठ
पीठ भिजवण्यापुरते दुध

क्रमवार मार्गदर्शन : रवामैद्यामध्ये साजूक तूप व अगदी थोडे मीठ घाला. पीठ भिजवण्यापुरते दूध घ्या आणि घट्ट पीठ भिजवा. पीठ झाकून ठेवा. हा रवामैदा २ तास मूरू द्या. नंतर त्याचे गव्हले वळायला घ्या. गव्हले वळताना दुधाचा हात घेऊन पीठ मळून घ्या. व पीठाची एक पातळ सुरनळी बनवा. सुरनळ्या अगदी छोट्या छोट्या घेतल्या तरी चालेल. डाव्या हातात सुरनळीचे टोक घ्या व डाव्या हाताची २ बोटे वापरा वळायला. अंगठा व त्याशेजारील बोट आणि उजव्या हाताच्या २ बोटांनी वळलेल्या सुरनळीचे बारीक बारीक तुकडे पाडा. तुकडे पाडताना पण ते वळून घ्या. दोन्ही हातानी सुरनळी वळली जाऊन गव्हले पाडा. उजव्या हाताची पण तीच दोन बोटे वापरा. अंगठा व त्या शेजारील बोट. हे गव्हले साधारण तांदुळ ज्याप्रमाणे दिसतात तसे वळले गेले पाहिजेत. बारीक आणि पातळ. वळताना खाली एक पेपर ठेवा म्हणजे वळता वळता गव्हले या कागदावर पडतील. ते असेच वाळू द्या. याला उन्हाची गरज लागत नाही. कडकडीत वाळले की डब्यात भरून तो फ्रीज मध्ये ठेवा म्हणजे जास्त दिवस टिकतील. या गव्हल्यांची खीर बनवतात शेवयांसारखी. लग्नकार्यात गव्हले करतात.

गाजर टोमॅटो कोशिंबीर

जिन्नस :

लाल टोमॅटो
गाजर
हिरवी मिरची चवीपुरती चुरडून
थोडे दाण्याचे कूट
थोडा ओला नारळ
थोडी चिरलेली कोथिंबीर
मीठ चवीपुरते
चवीपुरती साखर

वरील सर्व जिन्नस एकत्र करा. कोशिंबीर तय्यार!

सजावट (१०)

गाजर, पालकाची पाने, रासबेरी, लाल मुळा

रगडा पॅटीस

वाढणी २ जण


जिन्नस :

वाटाण्यांची उसळ

हिरवे वाटाणे १ वाटी
बारीक चिरलेले लसुण मिरची व बारीक चिरलेला कांदा टोमॅटो मिळून १ वाटी
उकडलेला बटाटा अर्धा
फोडणीसाठी तेल, मोहरी, हिंग, हळद
लाल तिखट १ चमचा
धनेजीरे पूड १ चमचा
मीठ

कृती : हिरवे वाटाणे आदल्या दिवशी सकाळी पाण्यात भिजत घाला. रात्री पाणी बदला. आधीचे पाणी काढून टाका व परत नवीन घाला. दुसऱ्या दिवशी दुपारी रगडापॅटीस करणार असाल १२ वाजता जेवणासाठी तर त्या आधी २ तास वाटाणे चाळणीत काढून घ्या पाणी निथळण्यासाठी. मध्यम आचेवर कूकर तापत ठेवा. तो व्यवस्थित तापला की त्यात तेल घाला. ते तापले की त्यात मोहरी, हिंग व हळद घालून फोडणी करा. नंतर त्यात बारीक चिरलेले लसूण, मिरची, कांदा व टोमॅटो घालून थोडे परता. परतून झाले की त्यात वाटाणे घालून ढवळा. नंतर त्यात उकडलेला बटाटा लाल तिखट, धनेजीरे पूड, चवीपुरते मीठ व पाणी घाला. वाटाणे बुडून थोडे वर पाणी घाला. एक शिट्टी करा. ही झाली वाटाण्याची उसळ.

पॅटीस :

उकडलेले बटाटे मोठे २
धनेजीरे पूड १ चमचा
लाल तिखट १ चमचा
मीठ चवीपुरते

तेल

कृती : उकडलेले बटाटे खूप बारीक कुस्करून घ्या. हाताने नीट कुस्करले गेले नाहीत तर किसणीने किसून घ्या. त्यात लाल तिखट, धनेजीरे पूड व मीठ घालून हे मिश्रण हाताने नीट कालवा. सगळीकडे तिखट मीठ लागले पाहिजे. त्याचे हवे तसे बारीक मोठे चपटे गोल पॅटीस करा. मध्यम आचेवर तवा तापत ठेवा. तो तापला की त्यावर थोडे तेल घाला. कालथ्याने हे तेल पसरून घ्या. मग त्यावर एका वेळेला ५-६ तयार केलेले बटाट्याचे पॅटीस तव्यावर ठेवून चांगले दोन्ही बाजुने खरपूस भाजा.

सजावट :

बारीक चिरलेला कांदा २ वाट्या
बारीक चिरलेला टोमॅटो २ वाट्या
बारीक चिरलेली कोथिंबीर २ वाट्या
चिंचगुळाचे दाट पाणी २ वाट्या
कोथिंबीर व हिरवी मिरचीचे वाटण २ वाट्या
लाल तिखट
धनेजीरे पूड
मीठ
साखर
थोडा लिंबाचा रस
बारीक शेव

सर्वात आधी एका खोलगट डीश मध्ये तयार केलेले पॅटीस ठेवा. नंतर त्यावर उसळ घाला. नंतर त्यावर चिंचगुळाचे पाणी, मिरची कोथिंबीरीचे वाटण घाला. नंतर त्यावर बारीक चिरलेला कांदा, टोमॅटो, कोथिंबीर घाला. नंतर त्यावर थोडी बारीक शेव घाला. नंतर त्यावर आवडीनुसार थोडे लाल तिखट, धनेजीरे पूड, थोडे मीठ व थोडी साखर पेरा. नंतर त्यावर हवे असल्यास थोडा लिंबाचा रसही घाला. उसळ व पॅटीस गरम गरम हवे. असे हे गरम, तिखट, आंबट गोड मिश्रण खूप चविष्ट व छान लागते. तोंडाला छान चव येते. उत्साह येतो. असा हा रगडा पॅटीस मला खूप आवडतो.

सजावट (९)

कोथिंबीर, कांदा, टोमॅटो

भेळपुरी

जिन्नस:

चुरमुरे
फरसाण
बारीक चिरलेला कांदा
बारीक चिरलेला टोमॅटो
बारीक चिरलेला उकडलेला बटाटा
बारीक चिरलेली काकडी
बारीक चिरलेली कोथिंबीर
बारीक शेव
कोथिंबीर व हिरव्या मिरच्यांचे वाटण
चिंचगुळाचे दाट पाणी
लाल तिखट
धनेजीरे पूड
थोडे मीठ
थोडी साखर
थोड्या पाणीपुरीच्या पुऱ्या चुरडून

वरील सर्व गोष्टी एकत्र करा. एक चविष्ट भेळ तयार होईल.

माहितीचा स्त्रोत : सौ दिप्ती जोशी

सजावट (८)

किसलेले चीझ, कोथिंबीर, गाजर, टोमॅटो