तेलतिखटमीठपोहे

पातळ पोहे २ मुठी चाळून निवडून घ्या. त्यात अर्धी मूठ भाजलेले शेंगदाणे, मूठभर बारीक चिरलेला कांदा, अर्धा ते पाऊण चमचा लाल तिखट, चवीपुरते मीठ, ५-६ चमचे कच्चे तेल, पाव चमच्याहून कमी साखर घालून हाताने कालवून घ्या. चमचमीत पोहे तय्यार!!

सजलेले पोहे

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

जाड पोहे अडीच वाट्या, चिरलेला कांदा १ वाटी
बटाट्याचे त्रिकोणी पातळ काप अर्धी वाटी
भाजलेले दाणे अर्धी वाटी, मटार अर्धी वाटी,
चिरलेली कोथिंबीर व ओला नारळ पाउण वाटी
साखर, मीठ, तेल अर्धी वाटी, अर्धा चमचा लाल तिखट
मोहरी, हिंग, हळद, हिरव्या मिरच्या १-२

क्रमवार मार्गदर्शन:

सर्वात आधी पोहे चाळून व निवडून पाण्याने धुवून घ्या व ते पाणी निथळण्यासाठी रोळीमध्ये ठेवा. कढईत तेल मध्यम आचेवर तापत ठेवा. ते पुरेसे तापले की त्यात मोहरी, हिंग, व हळद घालून फोडणी करा. नंतर लगेच लाल तिखट घालून बाकीचे सर्व जिन्नस (कांदा, बटाटा, मटार, मिरच्यांचे तुकडे) घालून परता. नंतर त्यावर झाकण ठेवा व १-२ मिनिटांनी झाकण काढून परत ढवळा. असे १-२ वेळा करा म्हणजे कांदा बटाटा वगैरे सर्व नीट शिजेल. शिजले की त्यात कोथिंबीर व ओला नारळ घालून परत परता व गॅस बारीक करा. नंतर त्यात भिजवून ठेवलेले पोहे घालून चांगले ढवळा. नंतर त्यात चवीप्रमाणे मीठ व अर्धा चमचा साखर घालून परत चांगले ढवळा. आता परत त्यावर झाकण ठेवा १-२ मिनिटे म्हणजे पोहे पण वाफेवर शिजतील. नंतर झाकण काढून परत एकदा ढवळा. आणि गरम गरम डीश मध्ये खायला द्या.

साबुदाण्याची खिचडी

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

१ वाटी चांगल्या प्रतीचा साबुदाणा
दाण्याचे कूट मूठभर, १ छोटा बटाटा
हिरवी मिरची १-२, लाल तिखट पाउण ते १ चमचा
जिरे १ चमचा, साजूक तूप/तेल ५-६ चमचे
मीठ, साखर, चिरलेली कोथिंबीर २-३ चमचे
खवलेला ओला नारळ २-३ चमचे

क्रमवार मार्गदर्शन:

साबुदाणा पाण्याने धुवून २-३ तास भिजत घालावा. थोडेसे पाणी राहू द्या म्हणजे जास्त चांगला भिजेल. कच्चा बटाट्याची साले काढून त्याचे काचऱ्या चिरतो तसे पातळ काप करून पाण्यामध्ये घाला. मध्यम आचेवर कढई ठेवा. त्यात तेल/साजूक तूप घालून ते पूरेसे तापले म्हणजे त्यात जिरे घाला, ते तडतडले की त्यात मिरच्यांचे चिरलेले तुकडे घाला व पातळ चिरलेला बटाटा घाला व परता. बटाटा घालताना त्यातले पाणी काढून टाका. त्यावर १-२ मिनिटे झाकण ठेवून बटाटे वाफवून घ्या. ते शिजले की त्यात बारीक चिरलेली कोथिंबीर व खवलेला ओला नारळ घालून परत परता. आता गॅस मंद करा. त्यात थोडेसे मीठ पेरून परत थोडे परता. आता भिजवलेला साबुदाणा आहे तो हाताने मोकळा करून घ्या. त्यात लाल तिखट,चवीप्रमाणे मीठ, अर्धा चमचा साखर व दाण्याचे कूट घालून चांगले ढवळून घ्या. व हे ढवळलेले मिश्रण कढईत घालून सगळीकडून खिचडी चांगली ढवळा. नंतर त्यावर झाकण ठेवून १-२ मिनिटे वाफवून घ्या. असे एक दोन वेळा करा, म्हणजे साबुदाणा चांगला शिजेल व त्याचा रंगही बदलेल. कालथ्याने खिचडी परत परत व्यवस्थित ढवळा म्हणजे मोकळी होईल. गोळा होणार नाही. तेल/तूप कमी वाटले तर वरून थोडे घालून ढवळणे.

साबुदाणा भिजवल्यावर दर अर्ध्या तासाने मोकळा करून घ्या. दोन बोटांच्या चिमटीत साबुदाणा धरून तो व्यवस्थित भिजला आहे ना याची खात्री करून घ्या. भिजला नसेल तर थोडासा पाण्याचा हबका मारून त्यावर परत झाकण ठेवा.

खिचडी सर्वात चविष्ट साजूक तूपातील होते.

तेलतिखटमीठपोहे

तेल तिखट मीठ पोह्यांची ओळख मला माझ्या लहानपणी झाली. आम्ही लहानपणी मे महिन्याच्या सुट्टीत मामाकडे रहायला जायचो. माझी मामी सकाळी धुणे धुवायला जायची. ती धुण्याला गेली की आमच्या भावंडांचा खादडीचा कार्यक्रम सुरू. एकदा असेच झाले माझा मोठा मामेभाऊ म्हणाला आज मी एक फर्स्टक्लास डीश बनवतो. तुम्ही दोघींनी मला पोहे चाळून द्या. मग एक मोठी परात घेतली. त्यात पातळ पोहे चाळून निवडून ठेवले. एका मामेभावानी मोठ्या धारदार सुरीने एकदम बारीक कांदा चिरला, तो त्यात घातला. मग एकाने भरपूर लाल तिखट , चवीपुरते मीठ व कच्चे दाणे घातले. आणि हो, चवीपुरती साखरही घातली, त्याशिवाय या पोह्यांना गोडी येत नाही. मी म्हणाले अय्या! आता काय करायच? हे असं कच्चंच खायच? मामेभाऊ म्हणाला हो मग! यातच खरी मजा आहे. तु खाऊन तर बघ. मग पूरेसे कच्चे गोडंतेल घालून पोहे कालवले व प्रत्येकाने वाडग्यात भरून खायला घेतले. अहाहा!! इतके चमचमीत झाले होते म्हणून सांगू!!


नंतर आम्ही दोघी बहीणी हे असे पोहे नेहमी करून खायला लागलो. आई बाहेर मंडईत गेली की आमचे आजोबा व आम्ही दोघी बहिणी हे असे पोहे करून खायचो. माझ्या आजोबांना पण हे झणझणीत पोहे खूप आवडायचे. त्यांना पण इतकी सवय झाली होती या पोह्यांची की आई बाहेर गेली की तेच आपणहून म्हणायचे ते तुमचे झणझणीत पोहे करा बरं! मला खूप भूक लागली आहे. जेव्हा लेखी अभ्यास करायचो म्हणजे प्रश्न उत्तरे लिहिणे की मांडीवर उशी त्यावर पुस्तक वही व बाजूला अधून मधून तोंडात टाकायला या पोह्यांचा वाडगा!!


हे पोहे मी जेव्हा जेव्हा करून खाते तेव्हा तेव्हा माझ्यामध्ये एक प्रकरचा उत्साह संचारतो!!

प्रस्तावना

आत्तापर्यंत माझ्या ७५ पाककृती लिहून झाल्या. प्रत्येक पाककृतीमागे माझ्या काही आठवणी जडलेल्या आहेत. काही पाककृती आईकडून शिकल्या आहेत. काही मित्रमैत्रिणींकडून माहिती झाल्या आहेत तर काही माझ्या मीच तयार केलेल्या आहेत तर काही निरिक्षण करून बनवलेल्या आहेत. प्रत्येक पाककृतीमधे काहीना काही दडलेले आहे. काहींमध्ये त्यामागचा इतिहास, तर काहींमध्ये आठवणी व कुतुहलही आहे. माझ्या पाककृतींची अशा प्रकारे केलेली ओळख तुम्हाला वाचून नक्की आवडेल याबद्दल खात्री आहे.

बासुंदी

वाढणी:२ जण


पाककृतीला लागणारा वेळ:९० मिनिटे


पाककृतीचे जिन्नस:


५ वाट्या दूध
साखर ८-१० चमचे
सुकामेवा आवडीनुसार, वेलची पूड चिमूटभर,


क्रमवार मार्गदर्शन:

पातेल्यात दूध मध्यम आचेवर गरम करत ठेवावे. दूध गरम झाले की साय धरेल व ते वर येईल. वर आले की गॅस मंद करून त्यात साखर घाला. साखर घालून झाली की परत मध्यम आचेवर गॅस ठेवून सतत डावेने दूध ढवळत रहा. दूध उकळत राहील व त्यावर सायही धरत राहील. साय धरली की परत ती साय मोडून ढवळणे. ५ वाट्यांचे २ वाट्या होईपर्यंत दूध आटवा. दूध आटले की गॅस बंद करा. गरम असतानाच त्यात आवडीनुसार वेलची पूड, बदाम, पिस्ते, काजू यांचे बारीक काप घालून ढवळा. आटवलेले दूध गार होत असताना अधूनमधून डावेने ढवळत रहा म्हणजे जी परत परत साय धरेल ती मोडेल. दूध खूप गार झाले की फ्रीजमध्ये ठेवून दुसऱ्या दिवशी खा. मूरल्यावर बासुंदी अतिशय सुंदर लागते. गंधासारखी दाट व गार बासुंदी तयार.

साखर आवडीनुसार घाला व दूध पण आवडीनुसार कमी-जास्त दाट करा.

भडंग

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

चुरमुरे ८ वाट्या
शेंगदाणे १ वाटी, खोबऱ्याचे पातळ काप १ वाटी
मेतकूट ४ चमचे, लाल तिखट १ चमचा, धने पूड १ चमचा
जिरेपूड १ चमचा, काळा मसाला १ चमचा,
मीठ १ चमचा, पिठीसाखर १ चमचा, पाव वाटी तेल
फोडणीसाठी तेल, मोहरी, हिंग,हळद

क्रमवार मार्गदर्शन:

पाव वाटी तेलात मेतकूट, लाल तिखट, धने पूड, जिरे पूड, काळा मसाला, मीठ व साखर घालून मसाला कालवून घ्या व तो सर्व चुरमुऱ्याना लावा. नंतर नेहमीप्रमाणे तेलाची फोडणी करून त्यात शेंगदाणे व खोबऱ्याचे पातळ काप घालून लाल रंग येईपर्यंत मंद आचेवर परतून घ्या. परतून झाल्यावर त्यामध्ये मसाला लावून तयार झालेले चुरमुरे घालून परत एकसारखे ढवळा. कोल्हापुरी पांढरे शुभ्र टपोरे चुरमुऱ्यांचे भडंग चविला जास्त छान लागतात.


माहितीचा स्रोत:सौ आई

भारतीय जेवण

वडे (थालिपीठ भाजणी)

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

थालिपीठाची भाजणी १ वाटी
लाल तिखट
मीठ
लसुण पाकळ्या २-३
तळणीसाठी तेल

क्रमवार मार्गदर्शन:

थालिपीठाच्या भाजणीत चवीप्रमाणे तिखट व मीठ घाला. लसूण पाकळ्या थोड्या ठेचून घाला. वडे थापण्यासाठी पीठ थोडेसे सैलसर भिजवा. नंतर लगेच प्लॅस्टीकच्या कागदावर वडे थापून तळावे. वडे थापायच्या आधी प्लॅस्टीकच्या कागदाला थोडे तेल लावा. शिवाय वडे थापताना पण हाताला थोडे तेल लावून थापावे. वडे तळण्यासाठी तेल आधी व्यवस्थित तापून घेणे आवश्यक आहे. भिजवलेल्या पीठाचा एक गोळा घेवून एकसारखे व कडेने पातळ थापणे, म्हणजे वडे फुगतात पुरीसारखे आणि खुसखुशीत होतात.


माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:वडे खाताना सोबत लसूण चटणी किंवा दही घ्यावे. बाहेर जोराचा पाऊस पडत असेल तर खूपच छान.

श्रावणघेवडा कोशिंबीर

वाढणी:२ जणांना

पाककृतीला लागणारा वेळ:३० मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

बारीक चिरलेला श्रावण घेवडा २ वाट्या
२-३ चमचे दाण्याचे कूट
२-३ चमचे ओल्या नारळाचा खव,
२-३ चमचे बारीक चिरलेली कोथिंबीर,
१ मिरची, मीठ, चिमुटभर साखर,
अर्धे लिंबू, फोडणीसाठी तेल, मोहरी, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन:

बारीक चिरलेला श्रावणघेवडा कूकर मध्ये पाणी न घालता शिजवून घेणे. गार झाल्यावर त्यात हिरची मिरची व मीठ चुरडून घालणे. चवीप्रमाणे मीठ, चिमुटभर साखर, दाण्याचे कूट, कोथिंबीर व ओला नारळाचा खव घालणे. अर्धे लिंबू पिळणे (चवीप्रमाणे कमी-जास्ती पिळणे). नंतर त्यामध्ये वरून फोडणी घालून एकसारखे करणे.

श्रावणघेवडा = फरसबी = ग्रीन बीन्स

माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:गणपतीत जेवताना मोदकांबरोबर डाळिंब्या व श्रावणघेवड्याची कोशिंबीर छान लागते. नुसती खायला पण छान लागते.

तळलेले बटाट्याचे काप

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

मोठे बटाटे ३
लाल तिखट, मीरपूड, मीठ
तळ्ण्यासाठी तेल किंवा तूप

क्रमवार मार्गदर्शन: बटाटा कापांसाठी मोठे बटाटे जास्ती चांगले. पहिल्या प्रथम बटाटयाची साले काढून मोठे उभे काप करणे. मध्यम आकाराचे. नंतर तेलात खमंग तळावेत. लाल रंग येईपर्यंत. नंतर ताटलीत काढून त्यावर आवडीप्रमाणे लाल तिखट, मीरपूड व मीठ पेरून घोळवणे. गरम गरम खाणे. चहाबरोबर किंवा दही भाताबरोबर.

माहितीचा स्रोत:मामे बहीण सौ विनया गोडसे

अधिक टीपा:मुसळधार पाउस पडत असताना किंवा थंडीत कुडकुडत असताना हे काप खाणे. घसा स्वच्छ होतो. तोंडाला चव येते व उत्साह येतो.

अमेरीकेत जे फ्रोजन बटाट्याचे काप मिळतात ते या पद्धतीने केले तर तेलकट कमी होतात, शिवाय कुरकुरीत होतात.

भाज्यांचे लोणचे

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

गाजराच्या फोडी २ वाट्या
फ्लॉवरची फुले २ वाट्या
लाल/काळी मोहरी ५-६ चमचे, लाल तिखट २ चमचे
हळद २ चमचे, हिंग पावडर अर्धा चमचा
मेथीचे दाणे २५-३०, मीठ चवीपुरते,
लिंबू अर्धे
फोडणीकरता मोहरी,हिंग, हळद, व अर्धी वाटी तेल

क्रमवार मार्गदर्शन: आदल्या दिवशी संध्याकाळी गाजराच्या व फ्लॉवरच्या फोडी मीठाच्या पाण्यात घालून ठेवाव्यात. दुसऱ्या दिवशी सकाळी सर्व पाणी काढून रोवळीमधे भाज्या निथळत ठेवा. नंतर २ तासाने कॉटनवर सर्व चिरलेल्या भाज्या पसरून ठेवा म्हणजे सर्व पाणी शोषून घेतले जाईल. कढल्यात मोहरी व मेथीचे दाणे थोडे भाजून घ्या व ते मिक्सरमधून बारीक करून एका ताटलीत ठेवा. नंतर परत थोडे कढल्यात तेल घालून ते तापले की त्यामध्ये लाल तिखट, हळद, व हिंग पावडर घालून अगदी थोडे परतून ज्या ताटलीत मोहरीपावडर ठेवलेली आहे त्यात बाजुला घाला. हे मिश्रण गार झाले की मग त्यामधे कोरड्या झालेल्या भाज्या घालून त्यात चवीपुरते मीठ व लिंबू पिळून एकत्र कालवा. त्यानंतर नेहमीप्रमाणे तेलात फोडणी करून ती एकदम गार झाली की तयार झालेल्या लोणच्यामधे ओता. त्याआधी तयार झालेले लोणचे काचेच्या बाटलीत भरून ठेवा.


या लोणच्यात मी फक्त गाजर व फ्लॉवर घेतले आहेत. बाकीच्या भाज्या पण घालायच्या आहेत. मटार, ओले हरबरे, ओली हळद, मुळा. ज्याप्रमाणे भाज्या आवडत असतील त्याप्रमाणे घ्याव्यात. हे लोणचे मी पहिल्यांदाच केले आहे त्यामुळे अंदाजाने लोणच्याचा मसाला घेतला आहे. अजून थोडा चालू शकेल असे वाटते.

माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:
हे लोणचे हिवाळ्यात जेव्हा भरपूर भाज्या असतात तेव्हा घालावे म्हणजे उन्हाळ्यात उपयोगी पडते.

आंबोळी

वाढणी:ज्या प्रमाणात पाहिजे त्या प्रमाणात

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

तांदुळ ३ वाट्या
हरबरा डाळ पाउण वाटी, उडीद डाळ पाऊण वाटी
गहू अदपाव वाटी, मेथी अर्धी वाटी
जिरे २ चमचे
धने १ चमचा
आंबट ताक, लाल तिखट, मीठ, लसूण
हळद, हिंग, तेल

क्रमवार मार्गदर्शन:

तांदुळ, हरबरा डाळ, उडीद डाळ, गहू, मेथी,जिरे व धने हे सर्व एकत्र करून गिरणीतून दळून आणणे. ज्या प्रमाणात आंबोळी घालायची असेल तेवढे पीठ घेऊन त्यात आंबट ताक घाला. ३ वाट्या पीठ असेल तर अर्धी वाटी आंबट ताक घालून जरूरीपुरते पाणी घालून थोडेसे पातळ भिजवा. ४-५ तासानंतर या पीठात अजून थोडे पाणी घालून पीठ एकसारखे करून घ्या. नंतर त्यात आवडीप्रमाणे लसूण अर्धवट ठेचून (पेस्ट नको) घाला. चवीपुरते लाल तिखट, मीठ, किंचित हळद व हिंग घालून परत एकदा डावेने पीठ एकसारखे करा. तापलेल्या तव्यावर तेल पसरून त्यावर पीठ पसरून त्यावर झाकण ठेवा. काही वेळाने ही आंबोळी उलटा. परत थोडे तेल त्यावर सर्वबाजूने घाला. झाली आंबोळी तयार. (धिरडे/घावन/डोसे घालतो तसेच घालायचे आहे)

खायला देताना सोबत लसणाची झणझणीत चटणी किंवा कैरीचे लोणचे द्या. ताटलीमध्ये खायला देताना आंबोळीवर साजूक तूप घालावे.

माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:आंबोळी बाळंतिणीला खायला देतात. जास्त करून पावसाळ्याच्या दिवसात खातात. पौष्टीक आहे. मेथीची कडवट चव चांगली लागते.

शेव

वाढणी:ज्या प्रमाणात हवी असेल त्या प्रमाणात

पाककृतीला लागणारा वेळ:३० मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

हरबरा डाळीचे पीठ
मीठ, पीठ भिजवण्यासाठी लागणारे पाणी
तळण्यासाठी तेल
क्रमवार मार्गदर्शन:

डाळीच्या पीठात चवीपुरते मीठ घालून पीठ सैल भिजवावे. भिजवताना पीठाची गुठळी होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पीठ भिजले की त्याला थोडा तेलाचा हात लावावा. पीठ नितळ झाले पाहिजे. नंतर कढईत तेल गरम करावे. चकली करण्याच्या सोऱ्यामधे शेव पाडायची चकती घालून आपण जशी कुरडई घालतो त्याप्रमाणे गोलाकार शेव थेट कढईत घालावी. मध्यम आच ठेवावी. शेव कडक झाली का नाही ते झाऱ्याने पडताळून पहावे. शेव कडक झाली की मगच ती झाऱ्याने उलटावी. नंतर २-४ मिनिटांनी ताटलीत काढावी. गार झाली की बारीक करून डब्यात भरून ठेवणे. ही शेव थोडी कडक व कुरकुरीत होते.

बटाट्याचे डांगर

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

१ मोठा बटाटा
लाल तिखट २ चमचे, जिरे पावडर पाऊण चमचा,
साजूक तूप ६-७ चमचे, साबुदाणा पीठ १० चमचे,
मीठ चवीपुरते

क्रमवार मार्गदर्शन:

बटाटा कूकरमध्ये उकडून घ्या. गार झाल्यावर साले काढून त्यात लाल तिखट, जिरे पावडर, साबुदाणा पीठ, व मीठ घालून खलबत्त्यात कूट कूट कूटा. खलबत्ता नसेल तर फूड प्रोसेसरमध्ये एकजीव करा. कुटून झाल्यावर तूप लावून थोडे हाताने एकसारखे करा. कूटतानाही अधून मधून थोडे तूप घालावे म्हणजे एकजीव होण्याकरता मदत होते. आणि खा. खूप मस्त व चविष्ट लागते. तोंडाला चव येते. डांगर नुसते खाताना साजूक तूप भरपूर घ्यावे.

माहितीचा स्रोत:सौ आई

अधिक टीपा:हे डांगर उपासाला चालते. ह्या डांगराचे पापड अथवा मिरगुंड करा. हे डांगर खूप कुटल्यामुळे पापड खूप हलके फुलके होतात. पापड तळून अथवा भाजुनही छान लागतो. पापड/मिरगुंडा बरोबर भाजके दाणे मस्त लागतात.

सँडविच (१)

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:३० मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

ब्रेडचे स्लाइस १६ विब्स किंवा ग्रेट व्हॅल्युचा व्हाईट ब्रेड स्प्लीट टॉप
लाल टोमॅटोच्या चकत्या ३०-३५, हिरवी चटणी वाडगाभर
उकडलेल्या बटाट्याच्या चकत्या ३०-३५, मीठ चवीनुसार
काकडीच्या चकत्या ३०-३५, बटर/साजुक तूप,
कांद्याच्या चकत्या ३०-३५, मिरपूड १ चमचा
टोमॅटो केचप, धारदार सुरी

क्रमवार मार्गदर्शन: हे सँडविच बनवताना धारदार सुरी आवश्यक आहे. ओला नारळ, १-२ मिरच्या, कोथिंबीर व चवीपुरते मीठ घालून सौम्य चटणी करणे. या चटणीमधे कोथिंबीर जास्त घालणे. चटणी हिरवी दिसायला हवी. नंतर सर्व स्लाइसच्या सर्व कडा सुरीने काढणे. नंतर एका स्लाइसला बटर/साजुक तूप पसरवून लावणे. दुसऱ्या स्लाइसला चटणी पसरवून लावणे. उकडलेला बटाटा, टोमॅटो, कांदा व काकडी याच्या धारदार सुरीने अतिशय पातळ चकत्या करून घेणे. नंतर ज्या स्लाइसवर चटणी लावली असेल त्यावर प्रत्येकाच्या २-३ चकत्या लावून त्यावर थोडीशी मिरपूड व चवीपुरते मीठ घालणे. नंतर त्यावर बटर/साजुक तूप लावलेला स्लाइस ठेवून थोडासा हाताने दाब देणे. आता या तयार झालेल्या सँडविचचे धारदार सुरीने चार भाग करणे. नंतर अलगद हाताने हे चारही भाग एका ताटलीत घालून त्यावर टोमॅटो केचप घालून खायला देणे.

२ स्लाइसचे मिळून एक, असे ४ सँडविच एकाचे एका वेळचे पोटभर जेवण होते.

माहितीचा स्रोत:बहीण सौ रंजना जेरे

अधिक टीपा:सँडविच खाल्यावर त्यावर ज्युस/आइस्क्रीम/आंबा किंवा खजूर-बदाम-काजु मिल्क शेक जे आवडेल ते घेणे. आवडत असल्यास सँडविचवर किसलेले चीझ घालणे.

पातळ पोह्यांचा चिवडा

वाढणी:२ जण (८-१० दिवस पूरेल इतका)

पाककृतीला लागणारा वेळ:४५ मिनिटे


पाककृतीचे जिन्नस:
पातळ पोहे १० वाट्या
डाळं १ वाटी,
भाजलेले शेंगदाणे १ वाटी
गोटा खोबऱ्याच्या खूप पातळ चकत्या १ वाटी
हिरव्या मिरच्या ४-५, कढिपत्ता १०-१५ पाने
धनेजीरे पावडर १ चमचा, लाल तिखट १ चमचा, पिठीसाखर २ चमचे
मीठ चवीनुसार, तेल १ वाटी, मोहरी,हिंग,जिरे, हळद फोडणीसाठी


क्रमवार मार्गदर्शन: सर्वात आधी चाळणीने पोहे चाळून ते निवडून घेणे. नंतर मध्यम आचेवर कढई ठेवून ती तापली की त्यात साधारण अर्धी कढई मावतील इतके पोहे घालून सतत ढवळणे. ढवळल्यावर काही वेळाने पोहे दुमडले जातील आणि कुरकुरीत होतील. पोहे कुरकुरीत झाले की नाही हे बघण्याकरता हाताने मोडून बघावेत. त्याचा चुरा झाला की पोहे कुरकुरीत झाले असे समजावे. अशा रितीने सर्व पोहे कुरकुरीत भाजून घेणे. भाजलेले पोहे एका परातीत ठेवणे.



पोहे भाजून झाल्यावर मोठ्या कढईत एक वाटी तेल घालून त्यात नेहमी फोडणी करतो त्यापेक्षा जास्त मोहरी, जिरे, हिंग हळद व अर्धा चमचा तिखट घालून लगेच त्यामध्ये हिरव्या मिरच्यांचे तुकडे घालून परतणे. हिरव्या मिरच्यांच्या रंग बदलला की लगेच दाणे घालणे व परतणे. दाण्याचा रंग बदलला(थोडा तांबुस झाला की) की डाळं घालणे व परतणे. डाळ्याचा रंग बदलला (तांबुस) की कढिपत्ता घालून परतणे. कढिपत्त्याचा रंग बदलला की सर्वात शेवटी अतिशय पातळ केलेल्या गोटा खोबऱ्याच्या चकत्या घालून परत परतणे. खोबऱ्याचा काळपट चॉकलेटी रंग झाला की मग त्यात भाजलेले सर्व पोहे घालून पटापट ढवळणे. नंतर गॅस थोडा बारीक करून त्यात अर्धा चमचा लाल तिखट, धनेजीरे पूड, साखर व चवीनुसार मीठ घालून पटापट ढवळणे. पटापट ढवळणे अशासाठी की फोडणी गरम असताना सर्व पोह्यांना समान तेल-तिखट-मीठ लागते. नंतर चिवड्याची चव बघून जे काय कमी असेल त्याप्रमाणे ते घालून (तिखट, मीठ) लगेच पटापट ढवळणे. नंतर गॅस बंद करून ५ -१० मिनिटांनी परत एकदा ढवळून त्यावर वर्तमान पत्राचा कागद झाकण म्हणून कलता ठेवणे. चिवडा एकदम गार झाला की डब्यात भरून घट्ट झाकण लावणे. जी वाटी पोहे घेण्याकरता वापरली तीच वाटी इतर साहित्य घेण्यासाठी वापरणे.

ह्याच पद्धतीने ५-१० किलोचा चिवडा पण करता येतो. पोहे भाजण्याची पद्धत हीच. पोहे बऱ्याच प्रमाणात असल्यामुळे ते भाजल्यावर वर्तमानपत्रावर काढून ठेवणे. नंतर फोडणी न करता दाणे, डाळं ..... इत्यादी तेलात हिंग व हळद घालून वेगवेगळे परतून त्या पसरलेल्या पोह्यांवर ओतणे व लगेच ढवळणे. म्हणजे एकदा फक्त दाणे, एकदा मिरच्या, एकदा खोबरे असे क्रमाक्रमाने. पोहे ढवळताना थोडे मीठ व साखर पण घालणे. हे सर्व झाले की मोठ्या कढईत वेगळी तेलाची फोडणी (मोहरी, हिंग, जीरे, लाल तिखट ) करून त्या कढईत मावतील इतके पोह्यांचे तयार झालेले मिश्रण घालून मीठ, साखर, धनेजीरे घालून ढवळणे. ह्याप्रमाणे थोडा थोडा करून तयार झालेला चिवडा परत दुसऱ्या वर्तमानपत्रावर ओतून चव बघणे. जे कमी असेल ते (फोडणी सुद्धा कमी वाटली तरी ती सुद्धा ) त्याप्रमाणे सर्व घालून परत ढवळणे. या पद्धतीने लग्नकार्यात येणाऱ्या जाणाऱ्या पाहुण्यांसाठी घरी केलेला चिवडा व (लाडूही) भरपूर प्रमाणात व चांगल्या चवीचा करता येतो.


रोहिणी
माहितीचा स्रोत:सौ आई

डाळं लाडू

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

डाळं ३ वाट्या पीठ होईल इतके
पीठीसाखर दीड वाटी
साजूक तूप १० चमचे

क्रमवार मार्गदर्शन: ३ वाट्या पीठ होईल इतके डाळं घेणे. मिक्सर/ग्राइंडर मधून बारीक करून घेणे. नंतर त्यात साजूक तूप व साखर घालून हाताने/चमच्याने एकसारखे ढवळून मग त्याचे लाडू वळणे. ३ वाट्यांमधे साधारण १२ ते १५ लाडू होतात. वर साखरेचे व तुपाचे प्रमाण दिले असले तरीही साखरेचे प्रमाण ज्याप्रमाणात गोड आवडते त्या प्रमाणात. आणि तूपही लाडू वळतील इतपत घालणे. जी वाटी पीठाचे प्रमाण घ्यायला वापरतो तीच साखर घ्यायला वापरणे.
डाळं म्हणजे आपण जे चिवड्यात घालतो ते आहे.

शंकरपाळे

वाढणी:२ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:३० मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

अर्धी वाटी साजुक तूप,
अर्धी वाटी साखर,
अर्धी वाटी दूध
तळणीसाठी तेल किंवा तूप
२ वाट्या मैदा अथवा
unbleached all purpose flour (king arthur)


क्रमवार मार्गदर्शन:

दूध, साखर व तूप एका पातेल्यात एकत्र करून गॅसवर ठेवणे. उकळी आली की गॅस बंद करून त्या गरम मिश्रणात मैदा किंवा (all purpose flour) घालून कालथ्याने ढवळणे. मैदा घालत असतानाच एकीकडे पीठ लगेच ढवळणे, नाहीतर गुठळी होते. सैलसर एकजीव गोळा तयार झाला की तेलाचा हात घेऊन पीठ कणकेप्रमाणे मळून दोन तास मुरवत ठेवणे. हा तयार झालेला पीठाचा गोळा घट्ट नको.

दोन तासानंतर एक मोठा गोळा घेऊन पोलपाटभर एक मोठी पोळी लाटणे. लाटताना थोडी कणीक किंवा मैदा वापरणे. मोठी पातळ पोळी लाटली की त्याचे कालथ्याने किंवा कातण्याने तिरके चोकोन कापून मध्यम आचेवर लालसर रंग येईपर्यंत तळणे. हे शंकरपाळे कुरकुरीत व खुसखुशीत होतात. तळताना ते फुगतात.


२ वाट्यांमध्ये साधारण ५-६ मोठ्या पोळ्या होतात त्याचे तिरके चोकोनी तुकडे करून तळणे.
साधारण २ वाट्या मैद्याचे पीठ (दुध,साखर,तूप) या मिश्रणात मावते. थोडे कमी जास्त प्रमाण करावे लागेल. पीठ घालून ढवळताना एकसारखा गोळा होईपर्यंत पीठ घालणे. साजूक तूप नसेल तर तेल किंवा डालडा तूप वापरले तरी चालेल. पण मी अजून तसे करून पाहिले नाहीत.

रोहिणी

कणीस कीस

वाढणी:१ जण

पाककृतीला लागणारा वेळ:१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस:

कोवळी मक्याची मध्यम आकाराची कणसे ४
मिरच्यांचे बारीक तुकडे २-३
कोथिंबीर २ चमचे, ओला नारळ २ चमचे,
दाण्याचे कूट मूठभर, मीठ, साखर अर्धा चमचा
तेल 4 चमचे, मोहरी, हिंग, हळद

क्रमवार मार्गदर्शन:

मक्याची कोवळी कणसे किसून घ्या. तेलाच्या फोडणीमध्ये मिरच्यांचे तुकडे घालून नंतर त्यात किसलेला मक्याचा कीस घाला. २-३ वाफा देवून शिजवा. वाफ देताना झाकण काढल्यावर हा कीस परतून घ्या.  नंतर त्यात दाण्याचे कूट, कोथिंबीर, ओला नारळ, साखर व चवीप्रमाणे मीठ घालून परत २-३ वाफा देवून परता. हा कीस पौष्टीक आहे. ४ कणसांच्या कीसामध्ये एका वेळेला एकासाठी पोटभर होतो.